ភ្នំពេញ៖ ២០មិថុនាឆ្នាំ ១៩៧៧ -២០មិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ជាគម្រប់ខួប៤៥ឆ្នាំ នៃដំណើរឆ្ពោះទៅការ​ផ្ដួល​រំលំ​របបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត។

ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្រ្តនេះ យុវជនយល់ឃើញថាបើគ្មានព្រឹត្តិការណ៍ ២០មិថុនាឆ្នាំ ១៩៧៧ ក៏គ្មាន រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ២ធ្នូ និងក៏គ្មានថ្ងៃជ័យជំនះ ៧មករា ហើយក៏មិនអាចមានសង្គមសន្តិភាព ដែលពួកគាត់កំពុងរស់នៅផងដែរ។

តាមរយៈការសិក្សាចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តមួយនេះ យុវជនទោះកើតពុំទាន់​សម័យខ្មែរ​ក្រហមក្ដី ក៏ពួកគាត់ផ្ដល់តម្លៃជាខ្លាំងចំពោះដំណើរឆ្ពោះទៅការផ្ដួលរំលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពតផងដែរ។

ការផ្ដល់តម្លៃដោយសារតែពួកគាត់មើលឃើញថា ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ២០ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៧ ជា​ការដាក់​ជីវិតធ្វើជាដើមទុន ដើម្បីបុព្វហេតុហេតុជាតិ​ និងប្រជាជាតិគ្រប់រូប។ ​យុវជនលើកឡើងថា បើគ្មានថ្ងៃ ២០មិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ កម្ពុជាក៏ពុំអាចមានរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ២ធ្នូ និងថ្ងៃជ័យជំនះ ៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ហើយក៏ពុំអាចមានសង្គមសន្តិភាពបច្ចុប្បន្នផងដែរ។

ជាយុវជនអ្វីដែលពួកគាត់អាច ធ្វើបានគឺថែ​រក្សា​នូវ ​កេរដំណែល​សន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍ​ដែល​ទទួល​បានពីការលះបង់ ពលីរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងកងទ័ពដែលបានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ផ្ដួលរំលំរបប ៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង២០ថ្ងៃនោះ។ ពួកគាត់ បញ្ជាក់ថា មិនចង់ឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ចូលដាន​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ចាស់នោះទេ។

ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃ​ដំណើរឆ្ពោះទៅការផ្ដួលរំលំរបបប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត គឺជាការ​ចាកចេញ​ពីទីតាំងកោះថ្ម ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់​ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ​នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ របស់ សម្ដេច ហ៊ុន សែន​ និងកម្មាភិបាលបួននាក់ គឺ នុច ថន ញឹក ហួន ស៊ូ គីមស្រ៊ាង (ហៅសាញ់) និង វ៉ា ប៉ោអ៊ាន ភៀសខ្លួនទៅវៀតណាម ដើម្បីស្វែងរកការជួយរំដោះជាតិចេញពីរបបប្រល័យពូជសាន៍ ប៉ុល ពត ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ក៏បានឆ្លាក់ និងចារឹកទុកជាតឹកតាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ វិមានឈ្នះឈ្នះផងដែរ បង្ហាញពីដំណើរតស៊ូសង្គ្រោះជាតិ រហូតដល់ការបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ ក្រោមការ​អនុវត្តនយោបាយឈ្នះឈ្នះ ​និងនាំអោយកម្ពុជា​អភិវឌ្ឍន៍​រីករាយចំរើន​រហូត​ដល់បច្ចុប្បន្ន៕ អត្ថបទ៖ ប៉ោ គឹមហុក