ភ្នំពេញ៖ ត្រីបបែលញីទឹកសាប ដែលគេដាក់ឈ្មោះថា “បូរណ៌មី” ឬ “ព្រះច័ន្ទពេញវង់” ដែលគេចាប់បាននៅ ក្នុងទឹកទន្លេមេគង្គខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា នេះ ត្រូវបានកត់ត្រាជាត្រីទឹកសាបដ៏ធំជាងគេលើលោក។
ប្រភពពីអច្ឆរិយភាព នៃទន្លេមេគង្គ កាលពីថ្ងៃទី២១ មិថុនា នេះ បានឲ្យដឹងថា ត្រីបបែលយក្ស ដែលបំបែកកំណត់ត្រានេះ មានប្រវែងប្រមាណជិត៤ម៉ែត្រ គឺវាស់ចាប់ពីចុងច្រមុះដល់កន្ទុយ។ វាត្រូវបានអ្នកនេសាទម្នាក់ចាប់បានស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងក្រុងស្ទឹងត្រែង ក្នុងទន្លេមេគង្គលាតសន្ធឹង និងហូរឆ្លងកាត់ភាគខាងជើងប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយយល់ដឹងពីសារសំខាន់របស់ត្រីបបែលយក្ស ដែលចាប់បាននេះ អ្នកនេសាទបានទាក់ទងទៅក្រុមការងារស្រាវជ្រាវរបស់គម្រោងអច្ឆរិយភាព នៃទន្លេមេគង្គ ដែលទទួលបានមូលនិធិពីទីភ្នាក់ងារជំនួយអាមេរិក USAID ដើម្បីជួយដោះលែងវិញ ដែលជាប្រភេទរងគ្រោះជិតផុតពូជ ត្រឡប់ចូលទៅក្នុងទន្លេវិញ។
លោកង្វៀន ហាន់ ( Hanh Nguyen) នាយកបេសកកម្មស្តីទីរបស់ USAID/Cambodia បានលើកឡើងថា ប្រទេសកម្ពុជា ទទួលបានពរជ័យជាជីវចម្រុះដ៏អស្ចារ្យ ហើយយើងពិតជាមានមោទកភាពចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមការងារ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈ អំពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ទន្លេមេគង្គ។
នេះជាលើកដំបូងបំផុតនៅកម្ពុជា ដែលត្រីបបែលយក្សដ៏ធំត្រូវបានបំពាក់ឧបករណ៍ផ្តល់សញ្ញា acoustic tag ដែលជាបច្ចេកវិទ្យា អាចឲ្យជីវវិទូស្វែងយល់បន្ថែមទៀត អំពីអាកប្បកិរិយាដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់សត្វមានជីវិតដែលកម្របានជួបប្រទះមួយនេះ។
លោក ហ្សេប ហូហ្គេន (Zeb Hogan) ជីវវិទូមច្ឆជាតិ នៅសកលវិទ្យាល័យ ណេវ៉ាដា នៃទីក្រុង រីណូ និងជាថ្នាក់ដឹកនាំគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ និយាយថា ការរកឃើញត្រីបបែលយក្សនេះ គឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាពិភពធម្មជាតិនៅតែអាចផ្តល់នូវរបកគំហើញថ្មី និងអស្ចារ្យ ហើយប្រភេទសត្វក្នុងទឹកដ៏ធំបំផុតជាច្រើន នៅតែមិនទាន់ត្រូវបានសិក្សាស្វែងយល់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។
ឯកឧត្តម ពុំ សុថា ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយករដ្ឋបាលជលផល នៃក្រសួងកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានបញ្ជាក់ថា ការរកឃើញត្រីបបែលដ៏មហិមាបំបែកក្នុងកំណត់ត្រាពិភពលោកនេះ បង្ហាញពីឱកាសដ៏ពិសេស ដែលយើងមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីការពារប្រភេទសត្វនេះ និងទីជម្រកស្នូលរបស់វា។
នៅក្នុងភាពជាដៃគូ ជាមួយគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ និងបណ្តាប្រទេសដទៃទៀត នៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គក្រោម វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ជលផលទឹកសាប នៃរដ្ឋបាលជលផលកម្ពុជា នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំមួយ ដើម្បីរៀបចំផែនការសកម្មភាពអភិរក្ស ប្រភេទសត្វក្នុងតំបន់ និងពង្រឹងការការពារទន្លេ សត្វព្រៃ ជលផល និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន៕ អត្ថបទ៖ ឈិត បូរ៉ាវី