ភ្នំពេញ៖ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អបអរសាទខួប១៩ឆ្នាំ នៃការចុះបញ្ជីរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ឬរបាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ​នៃមនុស្សជាតិ របស់អង្គការយូណេស្កូ ៧វិចិ្ឆកា ២០០៣-៧វិចិ្ឆកា ២០២២។

ជាក់ស្តែងនាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២​ ក្នុងសកម្មភាពក្រុមសិល្បករ សិល្បការិនី​នៃ​ក្រសួងវប្បធម៌ ​និងវិចិត្រសិល្បៈ ​កំពុងហាត់សមត្រៀមសម្តែងបើកមហោស្រពវប្បធម៌អាស៊ាន ក្នុង​ស្មារតីសាមគ្គី ដើម្បីសន្តិភាព ​ដែលនឹងប្រារព្ធធ្វើឡើងនាថ្ងៃទី១០-១១ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០២២ ម៉ោង១៨ល្ងាច ​នៅសាលសន្និសីទចតុម្មុខ​ និងមានផ្សាយផ្ទាល់លើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់​ក្រសួងវប្បធម៌ លោកសាស្រ្តាចារ្យ សេង សំអាន ទីប្រឹក្សាអមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បាន​លើកឡើងថា ក្នុងទិសដៅដើម្បីអបអរសាទរ ដែលព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបើកកិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ាន លើកទី៤០ និង៤១ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ ​នឹងធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី១០-១៣ ខែវិចិ្ឆកា ខាងមុខនេះ ​ដែលមានសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រី្ត នៃព្រះរាជាណា​ចក្រ​កម្ពុជា ជាប្រធានអាស៊ាននេះ​ គឺក្រសួងវប្បធម៌ ​បានដាក់ចុះនូវកម្មវិធីជាច្រើន មានដូចជា៖ របាំ ការប្រគុំតន្រី្ត ចម្រៀង របាំប្រពៃណី របាំក្បាច់បុរាណ ​ជាពិសេសល្ខោនចម្រុះ អ្វីដែលសំខាន់​បំផុត​នោះគឺ ការរំលឹកឡើងវិញ និងការអបអរសាទរខួប១៩ឆ្នាំ នៃការចុះបញ្ជីរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ឬរបាំក្បាច់​បុរាណខ្មែរ ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី នៃមនុស្សជាតិ ​របស់អង្គការយូណេស្កូ ៧វិចិ្ឆកា ២០០៣-៧វិចិ្ឆកា ២០២២។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ សេង សំអាន បានបញ្ជាក់ថា របាំព្រះរាជទ្រព្យ ឬរបាំក្បាច់បុរាណ គឺជា​សម្បតិ្ត​វប្បធម៌​របស់ដូនតាខ្មែរ តាំងពីបរមបុរាណ ហើយសំខាន់បំផុត គឺឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំង​ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលមានរូបអប្សរា ​តំណាងឲ្យស្រី្តខ្មែរ។ ដូច្នេះក្បាច់បុរាណរំលេចឡើង បានរក្សានូវអរិយអម៌ វប្បធម៌ ​បើតាមសិលាចារឹក ថ្មដុត ឬរូបចម្លាក់ដទៃទៀត ខ្មែរយើងមិនមែនទើបតែមានក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី១នោះទេ គឺវប្បធម៌ខ្មែរ ​មានតាំងពី៤០០ឆ្នាំមុនគ្រិស្កសករាជ​ ក្នុងនោះ៦០០ឆ្នាំមុនគ្រិស្កសករាជ ព្រះថោងនាងនាគ ហើយអ្វីដែលព្រះថោងនាងនាគ រៀបចំឡើងគឺជាវប្បធម៌​ប្រពៃណី​របស់​ដូនតាខ្មែរ ​ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ថា​ សិល្បៈបុរាណ កើតចេញពីវប្បធម៌ទាំងអស់នោះ។

បើយើងនិយាយឲ្យចំមែនទែនទៅ ​របាំព្រះរាជទ្រព្យ ប្រសូត្រឡើងចេញពីរបាំ«ទេវទាសី» របាំទេវទាសីនេះ តែងតែប្រារព្ធឡើងធ្វើពិធីបួងសួងដល់អាទិទេពទាំងឡាយ ដោយនាំពាក្យពីឋាន​ក្រោម ឡើងទៅកាន់ឋានលើ ​និងនាំពាក្យពីឋានលើ ​មកឋានក្រោម ផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជារាស្រ្តស្គាល់ ឲ្យដឹង និងអនុវត្តន៍។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ បានរំលឹកឡើងវិញថា ក្រោយពីឆ្នាំ១៩៧៩ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដែលនៅសេស​សល់ បានខិតខំប្រឹងប្រែងស្តារពីភាពបែកបាក់ ​និងបាត់បង់គ្រូចាស់ៗទាំងប៉ុន្មាន បានចូលរួម​បណ្តុះបណ្តាលសិស្សានុសិស្ស និងយុវជន​ ដែលជាទំពាំងខាងក្រោយ បានរាប់ពាន់នាក់។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា តាមរយៈទំព័រហ្វេប៊ុកផ្លូវការ ​នាព្រឹកថ្ងៃទី០៧ ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ សម្ដេច​អគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានសម្ដែងនូវការអបអរសាទរ​ខួប​១៩​ឆ្នាំ ​នៃការដាក់បញ្ចូលរបាំព្រះរាជទ្រព្យកម្ពុជា ក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី​នៃ​មនុស្សជាតិ ​របស់អង្គការយូណេស្កូ (០៧ វិច្ឆិកា ២០០៣- ០៧ វិច្ឆិកា ២០២២)។

របាំព្រះរាជទ្រព្យ គឺជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដ៏មានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន របស់​ព្រះរាជា​ណា​ចក្រកម្ពុជា​ តែមួយគត់ ដែលបានថែរក្សានា​ដកម្មបុរាណមួយនេះ អស់រយៈពេលដ៏យូរលង់ណាស់​មកហើយ៕អត្ថបទ រដ្ឋា