ភ្នំពេញ៖​ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្ដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងបរិបទប្រជាសាស្ត្រមួយល្អប្រសើរសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសង្គម សេដ្ឋកិច្ចជាតិបានលឿនជាងមុន ដោយសារមានប្រជាជនក្នុងវ័យធ្វើការច្រើន និងប្រជាជនវ័យក្នុងបន្ទុកតិចដែលចំនួនប្រជាជន វ័យ ១៥-៦០ ឆ្នាំនឹងកើនដល់ ៦៥ ភាគរយនៃប្រជាជនសរុប និងផលធៀបន័យក្នុងបន្ទុកសរុបនឹងថយចុះដល់ចំនួន ៥៤ នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាជនវ័យ ១៥-៦០ ឆ្នាំ ១០០ នាក់នៅឆ្នាំ២០៤០ ដែលបរិបទនេះហៅថា ភាគលាភប្រជាសាស្ត្រ។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់បែបនេះតាមរយៈ សារលិខិតអបអរសាទរជាមួយនឹងប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកក្នុងឱកាសប្រារព្ធ «ទិវាប្រជាជនពិភពលោក លើកទី៣៤» ក្រោមប្រធានបទ៖ «ការបញ្ចេញអានុភាព នៃសមភាពយេនឌ័រ៖ ការជ្រោងឡើងនូវសំឡេងស្ត្រី និងក្មេងស្រី ដើម្បីបង្ហាញពីលទ្ធភាពគ្មាន​ដែនកំណត់នៃពិភពលោកយើង» នាថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។

សម្ដេចតេជោ មានប្រសាសន៍ថា ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនក្នុងពិភពលោក ប្រជាជន​កម្ពុជា​ក៏មានចំនួនការកើនឡើងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ដែរ ក្នុងអំឡុងពេលជាងពីរ​ទស្សវត្សរ៍​កន្លងទៅនេះ ពោលគឺ បានកើនពីចំនួន ១១,៤ លាននាក់ នៅ ឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ចំនួន ១៦,៨ លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០២២ ដែលមានអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំ ១,៦ ភាគរយពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០២២។

តាមរយៈសារលិខិតរបស់សម្ដេចតេជោ នៅឆ្នាំ ២០២២ ស្រ្តីមានចំនួនសរុប ៨,៦ លាននាក់ (ប្រមាណ ៥១ ភាគរយ) រីឯស្ត្រីក្នុងវ័យ បន្តពូជអាយុ ១៥-៤៩ ឆ្នាំ មានចំនួន ៤,៦ លាននាក់ (ស្មើនឹង ៥៣ ភាគរយនៃស្ត្រីសរុប)។

សម្ដេចតេជោបញ្ជាក់ថា ការកើនឡើងនៃប្រជាជន កម្ពុជានាពីរទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ បណ្តាល​មកពីការធ្លាក់ចុះនៃអត្រាមរណភាព​ ការកើនឡើងនៃអាយុសង្ឃឹមរស់និងសន្ទុះកំណើន។ អត្រាមរណភាពមាតាមានការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់​ ធ្លាក់ចុះពី ៤១០ នាក់ ក្នុង ១០ ម៉ឺនកំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០០៨ មកត្រឹម១៧០ នាក់ ក្នុង ១០ ម៉ឺនកំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០១៤ និង នៅត្រឹម ១៥៤ នាក់ក្នុង ១០ ម៉ឺនកំណើតរស់ នៅឆ្នាំ ២០២១-២០២២។

ចំណែកអត្រាមរណភាពកុមារអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ ថយចុះយ៉ាងខ្លាំង គឺថយចុះពី ១២៤ នាក់ ក្នុង ១ ពាន់ កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០០០ មកត្រឹម ៥៤ នាក់ ក្នុង ១ ពាន់កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ២០១០ និងមកត្រឹម ១៦នាក់ ក្នុង ១ ពាន់កំណើតរស់ នៅឆ្នាំ ២០២១-២០២២។ អាយុសង្ឃឹមរស់របស់ប្រជាជនកម្ពុជាមានការកើនឡើងជាលំដាប់ គឺកើនពី ៥៤ ឆ្នាំ សម្រាប់បុរស និង ៥៨ឆ្នាំ សម្រាប់ស្ត្រី នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ ៦១ ឆ្នាំ សម្រាប់បុរស និង ៦៤ ឆ្នាំ សម្រាប់ស្ត្រី នៅឆ្នាំ២០០៨ និងដល់ ៧៤,៣ ឆ្នាំ សម្រាប់បុរស និង ៧៦,៨ ឆ្នាំ សម្រាប់ស្ត្រី នៅឆ្នាំ២០១៩។

សម្ដេចតេជោបញ្ជាក់ថា នេះជាជោគជ័យដ៏ធំធេងដែលកើតចេញពីការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ទាំងរាជរដ្ឋាភិបាលទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍ រួមទាំងវិស័យឯកជននិងសង្គមស៊ីវិល ក្នុងការកែលម្អ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខភាពសាធារណៈ៕ អត្ថបទ៖ វ៉ន ដារ៉ា