ក្រុមការងារជួសជុលព្រះវិហារវត្តល្អក់របស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានប្រទះ​ឃើញ​ប្រាក់​កាស​(ស្លឹង)​បុរាណ​សរុបទាំងអស់ប្រមាណ១១៦កាស ដែលគេបញ្ចុះ​នៅ​តាម​ជើង​សសរ​របស់​ព្រះវិហារ​វត្ត​ល្អក់​ ឬហៅវត្តអរញ្ញរង្សី ដែលស្ថិតនៅឃុំកណ្តែក ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ។

កាសបុរាណ ដែលគេប្រទះឃើញទាំងនោះ មានបីប្រភេទ ដោយកាសនីមួយៗមានទំហំពី១៣-១៥មីលីម៉ែត្រ មានរូបសត្វ«ហង្ស» មួយបែបទៀតក៏មានរូប«ហង្ស»ដែរ តែលាយ​ដោយ​អក្សរ​ចិន​អាន​ថា«​ជី»មានន័យថា«សំណាងល្អ»និងកាសម្យ៉ាងទៀតមានអក្សរថា«ព្រះតំបង» ឯផ្ទៃ​ម្ខាង​ទៀត​​មាន​រូបគ្រុឌ។

សហប្រធានសារមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ បាន​ពន្យល់​ថា កាសដែលមានរូប«ហង្ស»គឺបានបោះពុម្ព ឱ្យប្រើប្រាស់​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ចាប់​ពី​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី១៦-១៩នៃគ្រីស្ដសករាជ ឯកាសមួយបែបទៀត មានរូប«ហង្ស» ដែរ​ និង​មាន​អក្សរ​ចិន​អាន​ថា«ជី»នោះ ភាគច្រើនបានបោះពុម្ព និងដាក់ឱ្យ​ចរាចរ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ក្នុង​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី១៩។ ចំណែកកាសមួយប្រភេទទៀត មានអក្សរថា«ព្រះតំបង» ហើយផ្ទៃម្ខាង​ទៀត​មាន​រូប​គ្រុ​ឌគឺបោះពុម្ព និងចរាចរនៅខេត្តបាត់ដំបង អំឡុងនាសតវត្សរ៍ទី១៩។

គេដឹងថា ព្រះវិហារវត្តល្អក់ មានតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ទាំងវិស័យសាសនា និង​សិល្បៈ​ដោយ​សារ​តែ​វត្ត​នេះ​មាន​អាយុកាលយូរលង់មកហើយ។ វត្តល្អក់ បានសាងសង់ឡើងដោយគ្រឿងបង្គុំធ្វើអំពីឈើ ដំបូល​ប្រក់ក្បឿង ជញ្ជាំងជុំវិញធ្វើពីឥដ្ឋបូកកំបោរបាយអរ។ សំណង់នេះ មានសសរ៤ជួរ ដោយ​មាន​២​ជួរនៅកណ្តាលជាសសរកន្លោងនិង២ជួរទៀតជាសសរជើងរាង។ បច្ចុប្បន្ន​សសរ​ឈើ​របស់​ព្រះវិហារ ដែលកប់ក្នុងដីជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ កំពុងមានភាពពុកផុយខូចខាតខ្លាំង ដែល​អាច​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់ការស្នាក់នៅរបស់ព្រះសង្ឃ ហើយវា​ទាមទារ​ឱ្យ​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ធ្វើ​ការ​ជួស​ជុល​ជា​ចាំបាច់​៕