រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (ទី១៥ ខែកុម្ភៈ) នេះ បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ប្រទេសហ្វីលីពីនប្តេជ្ញាយ៉ាងមុតមាំ ចំពោះការចរចានានា ដើម្បីឲ្យមានក្រមប្រតិបត្តិ រវាងប្រទេសចិន និងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយចំនួន ក្នុងគោលបំណងបញ្ចៀសការប្រឈមមុខដាក់គ្នា នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Enrique Manalo ក៏បាននិយាយផងដែរថា ភាពតានតឹង នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមែនសុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រជែងគ្នា រវាងប្រទេសមហាអំណាច គឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិននោះទេ ហើយហ្វីលីពីន និងប្រទេសដទៃទៀត មានសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់ ដើម្បីធ្វើការអះអាង។ លោកបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទស្សនៈបែបនេះនឹង «មិនជួយដល់ការយល់ដឹងដោយស្មោះត្រង់អំពីស្ថានភាពនេះនោះទេ»។

គួរបញ្ជាក់ថា គំនិតនៃក្រមប្រតិបត្តិ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាង ២ទសវត្សរ៍កន្លងទៅហើយ តែភាគីនានា ទើបបានប្តេជ្ញាចិត្តចាប់ផ្តើមអនុវត្ត នៅឆ្នាំ២០១៧។ តែទោះជាយ៉ាងណាក្ដី មានការវិវឌ្ឍតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ជាមួយនឹងការចរចាលើខ្លឹមសារនៃក្រម ដែលមិនទាន់បោះជំហានទៅមុខនៅឡើយទេ។

បញ្ហានេះមានភាពរសើបខ្លាំងណាស់ ដោយប្រទេសជិតខាងរបស់ចិនចង់ផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលទីក្រុងប៉េកាំង ត្រូវបានចោទប្រកាន់ម្តងហើយម្តងទៀតថា មិនអើពើ ដោយការអះអាងការទាមទាររបស់ខ្លួនចំពោះអធិបតេយ្យភាពជាង ៩០ភាគរយនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង បើទោះបីជាវាត្រូវបានច្រានចោលដោយតុលាការមជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក៏ដោយ។ 

ហ្វីលីពីន និងប្រទេសជិតខាងរបស់ចិន បានប្រឈមមុខដាក់គ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លា កាលពីឆ្នាំមុន ពាក់ព័ន្ធនឹងដែនសមុទ្រ ដោយទីក្រុងម៉ានីលបានចោទប្រកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងថា បានអនុវត្តអំពើបង្កហេតុម្តងហើយម្តងទៀតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ (EEZ) របស់ខ្លួន។ ចំណែកចិនបានស្តីបន្ទោសហ្វីលីពីនថា បានរំលោភលើអ្វីដែលខ្លួននិយាយថា ជាដែនដីរបស់ខ្លួន។ ជម្លោះកាន់តែមានសភាពតានតឹងឡើងៗ នៅពេលដែលហ្វីលីពីនបានបង្កើនការចូលរួមផ្នែកការពារជាតិជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងការពង្រីកការចូលទៅកាន់មូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន និងសមយុទ្ធយោធាជាបន្តបន្ទាប់ និងការល្បាតនៅសមុទ្រ ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងប៉េកាំងព្រួយបារម្ភ៕