លោក ទេព សុខា ប្រធានការិយាល័យវិភាគ និងពិសោធន៍ នៃនាយកដ្ឋានបុរាណវិទ្យា និង​បុរេ​ប្រវតិ្ត​វិទ្យា នៃក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ថ្លែងប្រាប់BTV ព័ត៌មាន នាថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២៤​នេះ​ថា មន្រី្តជំនាញលើវិស័យវប្បធម៌ កំពុងចុះបញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌ ថែរក្សា អភិរក្សសមុច្ច័យ​បុរាណ​វិទ្យា នៅក្នុងសារមនី្ទរចំនួន២គឺសារមនី្ទរបន្ទាយមានជ័យ និងសារមនី្ទរស្វាយចេក ក្នុង​ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីឲ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយចូលរួមថែរក្សា ការពារ និងអភិរក្ស​សម្បតិ្ត​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ។

លោក ទេព សុខា បានលើកឡើងទៀតថា បច្ចុប្បន្នសារមនី្ទរបន្ទាយមានជ័យ និង​សារ​មនី្ទរ​ស្វាយ​ចេក ស្ថិតក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យនេះ មន្រី្តជំនាញកំពុងអនុវត្តគម្រោងថែរក្សា អភិរក្ស​កុលាលភាជន៍ និងការបណ្តុះបណ្តាលដល់និសិ្សតបុរាណវិទ្យា រួមនិងមន្ត្រី នៃ​មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អ្វីដែលមន្រី្តយើងកំពុងធ្វើនោះ គឺប្រមែប្រមូលកុលាលភាជន៍ មកពី​តំបន់ផ្សេង និងវត្ថុសិល្បៈ ដូចជា លោហៈ អង្កាំ ផ្សេងៗ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ មន្ត្រី​កំពុង​សិក្សាបែងចែកប្រភេទកុលាលភាជន៍ (សំអាតស្ងួត និងសំអាតដោយទឹក) ការ​សិក្សា​អំពី​សាច់​ដី​ដែល​ស្មូន ចេញជារូបរាង និងរៀបចំបែងចែកដាក់តាមសម័យកាល (ពីសម័យមួយ ទៅ​សម័យ​មួយ​) ក្នុងនោះរៀបចំប្រភេទកុលាលភាជន៍ ចាប់ផ្តើមពីសម័យបុរេប្រវតិ្តសាស្រ្ត ក្នុង​នោះ​សម័យ​យុគ​ដែក និងយុគសំរិទ្ធ សម័យមុនអង្គរ សម័យអង្គរ និងសម័យកណ្តាល។

លោក ទេព សុខា បានបញ្ជាក់ថា សមុច្ច័យបុរាណវិទ្យា (វត្ថុសិល្បៈ) ដែល​មន្ត្រី​ជំនាញ​ប្រមែ​ប្រមូល​បាន​ ដោយហេតុថា ក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយជ័យ សំបូរទៅ​ដោយ​ស្ថានីយ​កប់​សព​បុរាណ ​ដូចជា៖ស្ថានីយភូមិស្នាយ ស្វាយចេក សំភី និងស្ថានីយបុរាណផ្សេងៗទៀត។ ដូច្នេះ​សូម​អំពាវនាវ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកភូមិ ឃុំ ស្រុក ដែលរស់នៅលើតំបន់នោះ មេត្តាកុំជីកគាស់កកាយ និង​ចរាចរ​វត្ថុសិល្បៈ។ ហើយវត្ថុសិល្បៈដែលមន្រី្តជំនាញកំពុងថែរក្សា អភិរក្ស គឺទទួល​បាន​មក​ពី​ការ​ចាប់​របស់​នគរបាលការពារបេតិកភណ្ឌ ប្រគល់ឲ្យសារមន្ទីរបន្ទាយមានជ័យ និង​សារ​មនី្ទរ​ស្វាយ​ចេក ដែលអ្នកជីកគាស់កកាយវត្ថុសិល្បៈ ព្យាយាមជួញដូរលក់ទៅឲ្យប្រទេសជិតខាង។ ដូច្នេះ​​លោក​ប្រធានការិយាល័យវិភាគ និងពិសោធន៍ នៃនាយកដ្ឋានបុរាណវិទ្យា និងបុរេប្រវតិ្តវិទ្យា ក៏​សូម​អំពាវនាវដល់យុវជន ប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ សូម​អញ្ជើញ​ចូល​ទស្សនាសារមនី្ទរទាំងពីរនេះ ដើម្បីស្វែងយល់ពីប្រវតិ្តសាស្រ្ត និងស្នាដៃ​បុព្វបុរស​ដូន​តាខ្មែរ ​ដែលបានបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យបុរេប្រវតិ្តសាស្រ្ត រហូតមកដល់សម័យមុនអង្គរ សម័យ​អង្គរ​ និងសម័យក្រោយអង្គរ ដែលជាធនធានមួយដ៏ប្រពៃ ដែលក្នុងនាមយើងកូនខ្មែរ ត្រូវ​មាន​កាតព្វ​កិច្ច​ចូល​រួមថែក្សា អភិរក្សសម្បតិ្តបេតិកភណ្ឌរបស់ខ្លួន៕ អត្ថបទ៖ រដ្ឋា