នៅក្នុងឱកាសថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឹះបិទសិក្ខាសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលសារព័ត៌មានតំបន់មេគង្គលើកទី៣ ស្ដីពី «តួនាទីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងបន្លំ និងដំណឹងក្លែងក្លាយ ក្នុងបរិបទបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពតំបន់» នារសៀល​ថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ឯកឧត្ដមបណ្ឌិត យង់ ពៅ ផ្ដល់ទស្សនទាន៥ចំណុច នៅក្នុងការទប់ស្កាត់​ព័ត៌មាន​ក្លែងបន្លំឬដំណឹងក្លែងក្លាយ នៅក្នុងទិដ្ឋភាពឌីជីថល និងបរិបទបញ្ញាសិប្បនិម្មិត​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។

ឯកឧត្ដមបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានគូសបញ្ជាក់ថា ឌីជីថលនិង បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ត្រូវបានបង្កើត​ដោយ​មនុស្ស ប៉ុន្តែនៅក្នុងករណីខ្លះ មនុស្សបែរជាមិនអាចគ្រប់គ្រងបានទៅវិញ ដែលនេះទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ដោយត្រូវខិតខំធ្វើយ៉ាងណាគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធទាំងនេះ ដើម្បី​តម្រង់​ទិសដៅ​ការប្រើប្រាស់ផ្ដល់នូវវិបាកជាវិជ្ជមានសម្រាប់ការរស់នៅ និងការអភិវឌ្ឍ​សង្គមជាតិ និង​ពិភពលោក។

ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតអគ្គលេខាធិការ បានជំរុញ​ឱ្យស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​អាជីពត្រូវ​ពង្រឹង​គុណភាព និង​ដំណើរ​ការ​របស់ខ្លួន ឱ្យបានលឿនរហ័ស និងដោយប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ ដោយការពង្រឹងនេះ នឹងជាចំណែកមួយនៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងព័ត៌មានបំពុល ឬ​ព័ត៌មាន​មិន​ផ្លូវ​ការ​នានាដែលគ្មានវិជ្ជាជីវៈជាបន្តបន្ទាប់តាមពេលវេលា។

ឯកឧត្ដមបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានថ្លែងសង្កត់ធ្ងន់ថា នៅក្នុងទិដ្ឋភាពឌីជីថល និងបរិបទ​បញ្ញា​សិប្បនិម្មិត​នា​ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងបន្លំឬដំណឹងក្លែងក្លាយ គឺ​ជា​រឿង​សំខាន់​ណាស់​។

ឯកឧត្ដមបណ្ឌិតក៏បានចូលរួមចែករំលែកទស្សនទានផ្ទាល់ខ្លួន៥ចំណុច ដើម្បីទប់ស្កាត់​ព័ត៌មាន​ក្លែងបន្លំឬដំណឹងក្លែងក្លាយ នៅក្នុងទិដ្ឋភាពឌីជីថល និងបរិបទ​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ដូច​ខាងក្រោម៖

១- អក្ខរកម្មព័ត៌មាន តាមរយៈការអប់រំអំពីរបៀបវាយតម្លៃប្រភពព័ត៌មាន ដើម្បីអាចបែងចែក​រវាងព័ត៌មាន​ដែលអាចជឿបាននិងព័ត៌មានបន្លំនិងដំណឹងក្លែងក្លាយ ព្រមទាំង​លើក​ទឹកចិត្ត​ដល់​កម្ម​វិធី​អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ជាក់ស្ដែងដូចការរៀបចំរបស់យើងនាពេលនេះ ដើម្បីបំពាក់​ឱ្យ​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​នូវជំនាញដែលត្រូវការ ដើម្បីអាចវាយតម្លៃភាពជឿជាក់បាននៃព័ត៌មាន។

២- គុណភាពសារព័ត៌មាន ស្ថាប័នព័ត៌មានខ្លួនឯងត្រូវដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយនេះ ព្រោះនៅពេលដែល​មាន​ការ​ផ្តល់សា​រ​ព័ត៌មាន​ដែល​មាន​គុណភាព​ខ្ពស់ នោះអង្គភាពព័ត៌មានក៏ទទួលបានការជឿទុកចិត្តពីសាធារណជន យើង​ឃើញ​ថា​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យការណ៍ពិត គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់ក្នុងការរក្សាលំហូរព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ។

៣- ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានបន្លំ និងដំណឹងក្លែងក្លាយ តម្រូវឱ្យមាន​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រួមគ្នា​ទាំង​រដ្ឋាភិបាល អង្គភាពពត៌មាន ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ តួអង្គពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត និង​សាធារណ​ជន​ទូទៅ​។ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានបន្លំនិងដំណឹងក្លែងក្លាយ មិនត្រឹមតែ​អាច​ជួយ​ការពារ​មុខ​មាត់​ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយការពារស្ថិរភាព និងវិបុលភាពនា​ពេល​អនាគត​ផង​ដែរ​។

៤- ធ្វើវិចារណកម្មព័ត៌មាន អង្គភាព/អ្នកព័ត៌មានទាំងអស់ត្រូវផ្សាយព័ត៌មានពិត ប៉ុន្តែមិន​មែន​គ្រប់​រឿងពិត​ទាំង​អស់ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយនោះទេ។

៥- ធ្វើពិពិធកម្មព័ត៌មាន សង្គមមនុស្សមិនអាចរស់គ្មានប្រភពព័ត៌មាននោះទេ ប៉ុន្តែប្រសិន​បើ​មិន​ធ្វើ​ពិពិធកម្មព័ត៌មាន ទាន់ពេលវេលា ស្ថាប័នព័ត៌មាននឹងហួសសម័យឬស្លាប់៕