ក្រុមយុវជនសង្គមស៊ីវិល និងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅ​តាម​បណ្ដាខេត្ត នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនានេះ បានចេញសារលិខិតអបអរសាទរ និងសម្ដែង​ការ​ចង់ចាំ​ចំពោះ ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា គឺជាទិវាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលជាចំណុចចាប់ផ្តើម នៃដំណើរឆ្ពោះ​ទៅរកការសង្រ្គោះជាតិ របស់ជនកម្ពុជា។

លោក ហេង សំណាង ប្រធានសមាគមយុវជនខ្មែរមហានគរ និងក្រុមសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ បាន​លើក​ឡើងថា ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា គឺជាទិវាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលជាចំណុចចាប់ផ្តើម នៃដំណើរ​ឆ្ពោះទៅរកការសង្រ្គោះជាតិ។ ថ្ងៃនេះ កាលពី៤៧ឆ្នាំមុន នៅចំពោះ​មុខមហាវិនាសកម្ម នៃអំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ យុទ្ធជនដ៏អង់អាចក្លាហាន បានងើបឡើងស្វែងរកការរំដោះជាតិ ជួយ​សង្រ្គោះអាយុជីវិតជាបន្តបន្ទាប់។ ថ្ងៃនេះ គឺជាចំណុចនេះ ដែលបាននាំទៅ​ដល់ការ​បង្កើតរណសិរ្ស​សាមគ្គីសង្រ្គោះជាតិ និងការរំដោះជាតិចេញពីរបបខ្មែរក្រហមដោយជោគជ័យនៅថ្ងៃ ៧ មករា ១៩៧៩។

លោកបានថ្លែងថា ពិតណាស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គឺជាតួអង្គពិតក្នុងបេសកកម្ម «សំណាង​មួយក្នុងមួយម៉ឺនគ្រោះថ្នាក់» នេះ។ នៅម្ខាង គឺជាវាលពិឃាដនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ដែល​កាប់​សម្លាប់​មនុស្សគ្មានត្រាប្រណី។ រីឯនៅម្ខាងទៀត គឺជាព្រំដែនប្រទេសជិតខាង​ដែល​កងទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហមធ្លាប់បើកការវាយប្រហារជារឿយៗ។ ស្ថាន​ភាពនេះ មិនខុសពី «ចុះទឹកក្រពើឡើង​លើខ្លា» នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែដោយអំណាចនៃទឹកចិត្តស្នេហាជាតិដ៏មោះមុត កុលបុត្រខ្មែរដ៏​ឆ្នើមរូបនេះ មិនញញើតឡើយ​ក្នុងការប្រថុយជីវិតដើម្បីបុព្វហេតុ​រំដោះជាតិ​ពីក្រញាំ​បិសាច​អាវខ្មៅ។

លោកបានបន្តថា ក្នុងនាមជាកុលបុត្រ កុលធីខ្មែរ ក៏ដូចជាយុវជន និស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ ដែល​បាន​កើ​ត​ទាន់​សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ពិតណាស់ គឺបានឃើញ បានយល់អំពីពាក្យថា សន្តិភាព និង​ការ​អភិវឌ្ឍ ហើយមិនអាចកែខៃប្រវត្តិសាស្រ្តបានទេគឺគុណូបករៈមហាធំធេងរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ ៤៧ ឆ្នាំក្រោយ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានប្រែក្លាយខ្លួនពីវាលពិឃាត សោកនាដកម្ម ទៅ​ជា​ទឹកដីសន្តិភាព ពោរពេញដោយការអភិវឌ្ឍ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ​កំពុង​រស់​នៅ​ប្រកបដោយ​សុខដុមរនា អាចបំពេញកិច្ចការដើម្បីឈោងចាប់ក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖«អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលយើងបានទទួលថ្ងៃនេះ គឺបាន​កើត​ចេញ​ពី​ពលិកម្ម​ដ៏ខ្ពង់​ខ្ពស់​រ​បស់យុវជនជំនាន់មុន ដែលមិនបោះបង់ចោលជាតិសាសន៍របស់ខ្លួន នៅចំពោះមុ​ខ​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ និងសម្លាប់រង្គាល ហើយបានតស៊ូប្តូរផ្តាច់ រហូតទទួលបានជ័យជម្នះជូនជាតិមាតុភូមិ និង​ប្រជាជន»។

លោកបានប្ដេជ្ញាថា៖«យើងខ្ញុំជាយុវជនជំនាន់ក្រោយ ចងចាំមិនភ្លេចនូវមហាពលិកម្មដ៏ធំធេងនេះ ដែល​ជាគំរូវីរភាពដ៏អង់អាចក្លាហាន ដែលមិន​អាច​បំភ្លេច​បាន​ជាពិសេស​សម្ដេច​អគ្គ​មហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នោះឡើយ។ យើង​ខ្ញុំប្តេជ្ញា​ការពារ​សមិទ្ធផល​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បាន​ខិតខំពុះពារ​កសាង​បានដោយលំបាកបំផុតនេះមិនឱ្យបាត់បង់ជាដាច់ខាត ទោះក្នុង​តម្លៃ​ណា​ក៏ដោយ»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែលថា កាលពី ៤៧ ឆ្នាំមុន នៅលើទឹកដីជាយដែននៃកម្ពុជា មាន​យុវជន​ខ្មែរ​មួយ​រូប​ទើប​តែអាយុ ២៥ឆ្នាំ បានសម្រេចចិត្ត​ប្រកបដោយ​ការ​លះបង់​ខ្ពស់​បំផុត​ជា​មួយ​យុទ្ធមិត្ត​ដ៏​ស្មោះ​ស្ម័គ្រ៤រូបផ្សេងទៀត ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងទឹកដីនៃតំបន់ x-១៦ ក្នុងឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ នាថ្ងៃទី២០ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ ដែលជា​ការ​ចាប់​ផ្តើម​បេសក​កម្ម​ដាក់ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនធ្វើជាដើមទុន ដើម្បីប្តូរយកជីវិត​ខ្មែរ​មួយ​នគរ​ដែល​កំពុង​ឈរ​នៅ​ពីមុ​ខជ្រោះមរណៈនិងកំពុងបួងសួងរកអ្នកជួយសង្គ្រោះ៕