អង់គ្លេស ៖  តបតាមការអញ្ជើញពីភាគីចក្រភពអង់គ្លេសនា ថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ ទេសរដ្ឋមន្រ្តី អនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន និងជាប្រធានអនុសញ្ញាអូតាវ៉ាឆ្នាំ២០២៤ តាងនាមសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជាប្រធានអាជ្ញាធរមីន បានចូលរួម និងថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងកម្មវិធីបើកកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតនយោបាយនៅ Wilton Park ទីក្រុងឡុងដ៏ ចក្រភពអង់គ្លេស ដើម្បីធានាភាពជោគជ័យនៃកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យឡើងវិញលើកទី៥ ឬ កិច្ច ប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរស្តីពីពិភពលោកមួយដែលគ្មានមីន នៃអនុសញ្ញាហាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស (អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា)។

 ក្នុងនាមកម្ពុជាជាប្រធានអនុសញ្ញាអូតាវ៉ាឆ្នាំ២០២៤ និងជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានប្តេជ្ញាចិត្តមិនផ្លាស់ប្តូរចំពោះបេសកកម្មរួម ស្មារតីនៃសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈរនៃសន្តិភាព និង សុវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្ស ជាតិទាំងអស់ ដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោកដែលមិនមានគ្រោះមហន្តរាយដោយសារគ្រាប់មីន និងស្ដារឡើងវិញនូវក្តីសង្ឃឹមដល់សហគមន៍ដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសំណល់នៃសង្រ្គាម ។

 ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានថ្លែងអំណរ គុណដល់ការិយាល័យការបរទេស Common wealth និងអភិវឌ្ឍ ន៍នៃចក្រភពអង់គ្លេស សម្រាប់ការគាំទ្រ និងការផ្តល់នូវវេទិកានេះនៅ Wilton Park ក្នុងការដោះ ស្រាយបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗមួយចំនួនរបស់ពិភពលោក និងជាកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់កិច្ចសន្ទនាផ្លាស់ប្តូរ និងកិច្ចស ហប្រតិបត្តិការជាសកល។ ចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាអ្នក គាំទ្រយ៉ាង សកម្មនៃសកម្មភាពមីននៅទូទាំងពិភពលោក ដោយជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីលុបបំបាត់សំណល់នៃសង្គ្រាម និង ស្ដារសុវត្ថិភាពដល់សហគមន៍ដែលរងផលប៉ះពាល់។ ចក្រភពអង់គ្លេស បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតស៊ូមតិសម្រាប់ការគាំទ្រអន្តរជាតិ និងផ្តល់មូលនិធិដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដោះមីនមនុស្សធម៌។ ការលះបង់ និងការគាំទ្ររបស់ចក្រភពអង់គ្លេសបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែមានសុវត្ថិភាព ដោយផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សរាប់មិនអស់។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានលើកឡើងថា កិច្ចពិភាក្សាកម្រិតនយោបាយនៅ Wilton Park នឹងកំណត់នូវមូល ដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការរៀបចំផែនការសកម្មភាពសៀមរាប -អង្គរ ដែលជាផែនការសកម្មភាពដឹកនាំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសកម្មភាពមីនសកល និងជាគោលដៅដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ផែនការសកម្មភាពដ៏រឹងមាំ ជំរុញគោលបំណងនៃអនុសញ្ញាក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំខាងមុខ។ 

ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតនយោបាយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានបញ្ជាក់នូវចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួន រួមមាន ៖

១. វឌ្ឍនភាព និងបញ្ហាប្រឈមនៃផែនការសកម្មភាពអូស្លូ របាយការណ៍ការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពអូស្លូ (២០២០ -២០២៤) ត្រូវឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពនិងបញ្ហាប្រឈម ក្នុងនោះរួមមាន ការបំផ្លាញមីនក្នុងស្តុក ការសិក្សាស្រាវជ្រាវការបោសសម្អាតមីន ការអប់រំយល់ដឹងពីមីន ជំនួយជនរង គ្រោះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សកលភាវូបនីយកម្មនៃអនុសញ្ញា និងវិធានការអនុលោមភាព ជាដើម។ របាយ ការណ៍នេះ ត្រូវស្របតាមគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដោយមានការពង្រឹងការចូលរួមនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ។

២.ធាតុចូលនៃផែនការសកម្មភាពសៀមរាប-អង្គរ ៖ ធាតុចូលនៃផែនការសកម្មភាពសៀមរាប-អង្គរ ត្រូវសង្កត់ធ្ងន់ និងគួររួមបញ្ចូលនូវចំណុចសកម្មភាពជាមួយនឹងសូចនាករដែលអាចវាស់វែងបានសម្រាប់ការតាមដានការអនុវត្ត សារៈ សំខាន់នៃភាពចម្រុះយេនឌ័រ និងការពិចារណាអំពីបរិស្ថាន និងជំនួយជនរងគ្រោះ។ ផែនការសកម្មភាពសៀម រាប- អង្គរ ត្រូវរំលេចនូវចំណុចល្អដែលមានក្នុងផែនការសកម្ម ភាពអូស្លូ និងត្រូវរួមបញ្ចូលផងដែរទាំងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ការថ្កោលទោសរាល់ការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងការបោស សម្អាតមីន។ ផែនការសកម្មភាពសៀមរាប-អង្គរ ត្រូវជំរុញភាពជាដៃគូពហុវិស័យ និងការសម្របសម្រួលនៅទូទាំងវិស័យ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ក៏ដូចការធានាបាននូវមូល និធិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការអប់រំយល់ដឹងពីមីន និងការធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងមនុស្សធម៌ និងការអភិវឌ្ឍផ្សេងទៀត។

៣. កិច្ចការអាទិភាពនៃភាពជាប្រធានរបស់កម្ពុជា ៖កិច្ចការអាទិភាពនៃភាពជាប្រធានរបស់កម្ពុជា ដែលនៅដើមអាណត្តិរបស់កម្ពុជា បានកំណត់អាទិភាពច្បាស់លាស់គឺ សកលភាវូបនីយកម្មនៃអនុសញ្ញា ការអនុវត្តមាត្រា៥ (ការ បោសសម្អាតមីន) និងជំនួយជនរងគ្រោះ។អាទិភាពទាំង នេះនឹងដឹកនាំការពិភាក្សានិងបង្កើតដំណោះស្រាយដែលអាចធ្វើសកម្មភាពបាន ដើម្បីធានាថា មនុស្សគ្រប់រូបអាចរស់នៅដោយគ្មានស្រមោលនៃការភ័យខ្លាចដែលបន្សល់ ទុកដោយសំណល់នៃសង្គ្រាមទាំងនេះ។ ជាចុងបញ្ចប់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការប្តេជ្ញាចិត្តការលះ បង់ឆន្ទៈ និងការតស៊ូរួម

អាចប្រែក្លាយចក្ខុវិស័យនេះទៅជាការពិត ដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោកដែលគ្រាប់មីនលែងជាការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត និងបង្កើតបាននូវមរតកនៃសុវត្ថិភាព សន្តិភាព និងក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕ អត្ថបទ៖ ភារម្យ