តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិកម្ពុជា ដែល BTV ទទួលបាននៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បានឲ្យដឹងថា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវជាលើកដំបូងដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុងគេហទំព័រដ៏ល្បី PeerJ នៅថ្ងៃបានផ្តល់នូវទិន្នន័យការប៉ាន់ប្រមាណអំពីចំនួនដំរីអាស៊ីនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគខាងជើង។ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយអង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិកម្ពុជា ក្នុងកិច្ចសហការជាមួយក្រសួងបរិស្ថាននៅឆ្នាំ២០២០ ដល់២០២១ នារដូវប្រាំង ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសនៃការប្រមូលសំណាក DNA ដែលមិនមានផលប៉ះពាល់ដល់សត្វនៅតំបន់ការពារចំនួន៣គឺ សំខាន់ៗរួមមាន ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រៃឡង់ ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា និងដែនជម្រកសត្វព្រៃឆែប។ ការសិក្សាសេនេទិចនេះបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដោយមានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសពី Royal Zoological Society of Scotland។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល បានបន្តថា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានប៉ាន់ប្រមាណថា មានដំរីអាស៊ី ៥១ក្បាលរស់នៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ ដែលជាចំនួនច្រើនជាងការប៉ាន់ស្មានពីសិក្សាស្រាវជា្រវពីមុន ហើយដំរីអាស៊ីនៅតំបន់ទេសភាពព្រៃឡង់នេះ មានលក្ខណៈធនធានសេនេទិចខ្ពស់ជាងតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ និងតំបន់ខ្ពង់រាបខាងកើត ដែលជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការបន្តរស់រានមានជីវិតនៃប្រភេទនេះក្នុងរយ:ពេលវែង។ ជាមួយនឹងទីជម្រកសមស្របដែលនៅសេសសល់ក្នុងតំបន់នេះ ដំរីអាស៊ីអាចនឹងវត្តមានកើនឡើង ប្រសិនបើតំបន់ទាំងនេះត្រូវបានការពារឲ្យបានតឹងរ៉ឹង។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះគឺជាការសិក្សាលើកទី២ ដែលមានការបោះពុម្ភផ្សាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសនៃការប្រមូលសំណាក DNA ក្នុងការប៉ាន់ប្រមាណអំពីទំហំនៃចំនួនដំរីអាស៊ី និងជាការសិក្សាដំបូងអំពីលក្ខណៈសេនេទិចលើប្រភេទដំអាស៊ី ដែលមិនធ្លាប់ធ្វើឡើងលើប្រភេទសត្វព្រៃណាមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ វាក៏ជាការស្រាវជ្រាវលើកដំបូងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងពេលតែមួយនៃការវាយតម្លៃលើចំនួនដំរីអាស៊ី លក្ខណៈសេនេទិច និងភាពសមស្របនៃទីជម្រក។ ការសិក្សាទម្រង់បែបនេះមិនមានច្រើនឡើយនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះក្លាយជាគំរូដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់ការសិក្សាទម្រង់ស្រដៀងគ្នានៅទូទាំងពិភពលោក។

លោក Pablo Sinovas នាយកអង្គការសត្វព្រៃនិងរុក្ខជាតិ ប្រចាំកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា  ដោយសារសត្វព្រៃនៅទូទាំងពិភពលោក បាននិងកំពុងមានការធ្លាក់ចុះ ដោយសារការបាត់បង់ និងភាពរេចរឹលនៃជម្រក ដូច្នេះ វាពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រភេទនេះ ដែលមានការរស់នៅជាក្រុមតូចៗ និងបែកខ្ញែកពីគ្នា។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ យើងបានប្រើប្រាស់នូវបច្ចេកទេសរួមគ្នានៃការវិភាគគំរូម៉ូលេគុល និងទីតាំង ដើម្បីវាយតម្លៃពីចំនួនដំរីអាស៊ី លក្ខណៈសេនេទិច និងការវាយតម្លៃភាពសមស្របនៃទីជម្រក។ ទោះបីជាចំនួនដំរីអាស៊ីមានចំនួនតិចក៏ដោយ ប្រភេទនេះ មានលក្ខណៈសេនេទិចពិសេស ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការរស់រានមានជីវិតរយៈពេលវែង។ គួបផ្សំនឹងជម្រកដ៏សំខាន់ដែលមាននៅក្នុងតំបន់នេះ វាជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់ការស្តារនូវវត្តមាននៃប្រភេទនេះ។លោកបានបន្តថា ការសិក្សារបស់យើងផ្តល់នូវមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រដ៏រឹងមាំសម្រាប់សកម្មភាពអភិរក្សលើប្រភេទនេះ ហើយយើងសង្ឃឹមថា វាក៏អាចធ្វើជាគំរូសិក្សាស្រាវជ្រាវស្រដៀងគ្នាសម្រាប់ថនិកសត្វធំៗដែលកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅទូទាំងពិភពលោក។

លោកបណ្ឌិត Alex Ball ប្រធានផ្នែកអភិរក្ស WildGenes នៃ Royal Zoological Society of Scotland បានមានប្រសាសន៍ថា ការមានលក្ខណៈធនធានសេនេទិចខ្ពស់ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់អនាគតដ៏យូរអង្វែងរបស់ប្រភេទនេះ ដូច្នេះហើយយើងពិតជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងចំពោះលទ្ធផលនៃគម្រោងនេះ។ វាគឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាក្រុមដោយដៃគូមកពីប្រទេសកម្ពុជា និងស្កុតឡែន។ ឥឡូវនេះ យើងសង្ឃឹមថា នឹងពង្រីកវិធីសាស្រ្តនេះ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា និងនៅតំបន់ផ្សេងទៀត ដោយជួយពង្រឹងទិន្នន័យជាក់លាក់បន្ថែមទៀតនៃចំនួនដំរីអាស៊ី ដែលជាទិន្នន័យសំខាន់ក្នុងការស្វែងរកវិធីសាស្ត្រដើម្បីកាត់បន្ថយការបាត់បង់នៃប្រភេទនេះ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ដំរីអាស៊ីត្រូវបានចាត់ចូលជាប្រភេទជិតផុតពូជ ហើយត្រូវបានប៉ានប្រមាណថាមានចំនួនប្រមាណ ៤០០-៦០០ក្បាលប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងព្រៃនៃប្រទេសកម្ពុជា។ លទ្ធផលរកឃើញនៃការសិក្សានេះគូសបញ្ជាក់អំពីសក្តានុពលនៃតំបន់ទេសភាពព្រៃឡង់ ដែលនឹងអាចក្លាយជាជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់សត្វដំរីអាស៊ី ដែលរួមចំណែកដល់គោលដៅអភិរក្សជីវៈចម្រុះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕ អត្ថបទ៖ទូច សោភ័ណ