ភ្នំពេញ៖ អ័ព្ទ និងអ័ព្ទផ្សែង គឺជាបាតុភូតបរិយាកាសដែលគេជួបឃើញជាញឹកញាប់ ហើយជាញឹកញាប់ត្រូវបានយល់ច្រឡំថាជារឿងដូចគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណា បាតុភូតទាំងពីរនេះមានប្រភព ការបង្កើត និងផលប៉ះពាល់ខុសគ្នា ជាពិសេសចំពោះសុខភាពមនុស្ស និងបរិស្ថាន។ ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នារវាងអ័ព្ទ និងអ័ព្ទផ្សែងមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបកស្រាយបញ្ហាគុណភាពខ្យល់ និងការការពារសុខភាពសាធារណៈ។
ជាមុនសិន អ័ព្ទ (Fog) គឺជាបាតុភូតធម្មជាតិដែលកើតឡើងនៅពេលខ្យល់មានសំណើមខ្ពស់ ហើយសីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះដល់ចំណុចដែលឧស្ម័នទឹកក្លាយជាចំណុចទឹកតូចៗ ឬគ្រីស្តាល់ទឹកកក ដែលព្យួរនៅជិតផ្ទៃដី។ អ័ព្ទភាគច្រើនកើតឡើងនៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬពេលយប់ ជាពិសេសនៅតំបន់ភ្នំ ជិតទន្លេ បឹង ឬសមុទ្រ។ អ័ព្ទធ្វើឱ្យការមើលឃើញថយចុះ ប៉ុន្តែ មិនមានសារធាតុពុល ហើយជាទូទៅមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្សនោះទេ លើកលែងតែប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពចរាចរណ៍។
ផ្ទុយទៅវិញ អ័ព្ទផ្សែង (Haze) គឺជាបាតុភូតដែលកើតឡើងពីការបំពុលខ្យល់។ វាបង្កឡើងដោយការប្រមូលផ្តុំភាគល្អិតល្អិត និងឧស្ម័នពុលនៅក្នុងបរិយាកាស ដូចជា៖ PM2.5 ផ្សែងយានយន្ត ការបញ្ចេញឧស្ម័នពីរោងចក្រ ការដុតសំរាម និងអគ្គីភ័យព្រៃឈើ។ អ័ព្ទផ្សែងធ្វើឱ្យមេឃមើលទៅពណ៌ប្រផេះ ឬលឿង និងបន្ថយការមើលឃើញរយៈពេលយូរ ជាពិសេសនៅតំបន់ទីក្រុង និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម។
ភាពខុសគ្នាសំខាន់មួយទៀតគឺសមាសធាតុ។ អ័ព្ទបង្កឡើងដោយទឹកសុទ្ធជាចម្បង ខណៈអ័ព្ទផ្សែងមានផ្ទុកភាគល្អិតពុល និងសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់។ ដោយសារតែសមាសធាតុនេះអ័ព្ទផ្សែង មានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព ដូចជា៖ ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺហឺត ជំងឺបេះដូង និងមហារីក នៅពេលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង។ កុមារ មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ គឺជាក្រុមងាយរងគ្រោះជាងគេ។
ពីមុខងារ និងរយៈពេលអ័ព្ទភាគច្រើន ជាបាតុភូតបណ្តោះអាសន្ន ដែលរលាយបាត់នៅពេលព្រះអាទិត្យឡើងកម្តៅ និងសីតុណ្ហភាពកើនឡើង។ អ័ព្ទផ្សែងវិញអាចនៅយូរជាច្រើនថ្ងៃ ឬសប្តាហ៍ ប្រសិនបើមិនមានខ្យល់ ឬភ្លៀងជួយបណ្តេញភាគល្អិតចេញពីបរិយាកាស។ នេះធ្វើឱ្យអ័ព្ទផ្សែងក្លាយជាបញ្ហាបរិស្ថាន និងសុខភាពសាធារណៈធ្ងន់ធ្ងរ។
សរុបមក អ័ព្ទ និងអ័ព្ទផ្សែង ខុសគ្នាតាំងពីប្រភព សមាសធាតុ រយៈពេល និងផលប៉ះពាល់។ អ័ព្ទ ជាបាតុភូតធម្មជាតិដែលភាគច្រើនគ្មានគ្រោះថ្នាក់ ខណៈអ័ព្ទផ្សែង ជាលទ្ធផលនៃការបំពុលខ្យល់ដែលបណ្តាលមកពីសកម្មភាពមនុស្ស និងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព និងសង្គម។ ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នានេះជួយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចការពារខ្លួនបានល្អប្រសើរ និងជំរុញឱ្យមានវិធានការកាត់បន្ថយការបំពុលខ្យល់ ដើម្បីធានាបរិយាកាសស្អាត និងជីវិតមានគុណភាពល្អសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់៕
