BTV NEWS

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត សម្ភោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការផ្លូវបេតុងអាមេចំនួន១ខ្សែ នៅស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ

ឯកឧត្តមកិត្តិសង្គហបណ្ឌិត គន់ គីម អញ្ជើញចុះត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានការអន្តរាគមន៍ទឹកស្រូវរដូវវស្សា ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ និងលើកទិសដៅភារកិច្ចខែបន្ទាប់

ក្រសួងអប់រំ ផ្ដល់ឱកាសឱ្យសិស្សធ្វើទស្សនកិច្ចសិក្សានៅសិង្ហបុរី តាមរយៈកម្មវិធី ME-NISTER

ព័ត៌មានជាតិ

ភារធារីស្ដីទីទូតអាម៉េរិកបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកក្នុងដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ

ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានទទួលជំនួបសម្ដែងការគួរសមរបស់លោកស្រី Aleksandra Zittle ភារធារីស្ដីទីនៃស្ថានឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅជូនចំពោះលោកស្រី Zittle ក្នុងឱកាសដែលលោកស្រីបានមកបំពេញបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជាជាលើកទីពីរ។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានជម្រាបជូន លោកស្រី Zittle អំពីការវិវត្តថ្មីៗពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយបានបញ្ជាក់ពីការប្ដេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី អនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់។ លោកស្រី Aleksandra Zittle បានកត់សម្គាល់នូវការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមឆាប់រហ័សរបស់កម្ពុជា បើធៀបជាមួយបេសកកម្មការទូតពីមុនរបស់លោកស្រីនៅកម្ពុជា និងបានបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែស៊ីជម្រៅ ព្រមទាំងបានបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់ និងការចូលរួមរបស់ សហរដ្ឋអាម៉េរិកក្នុងដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ភាគីទាំងពីរបានបញ្ជាក់ការប្ដេជ្ញាចិត្តសាជាថ្មីក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូយូរអង្វែងរវាងកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនានាដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក៕ អត្ថបទ : វង្ស សុភាព

សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុរកឃើញអ្នកបើកបររថយន្តធុនធ្ងន់មួយចំនួនមានសារធាតុគ្រឿងញៀននៅក្នុងខ្លួន

ភ្នំពេញ៖ កម្លាំងការិយាល័យនគរបាលសណ្តាប់ធ្នាប់ និងកម្លាំងការិយាល័យនគរបាលប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានរកឃើញអ្នកបើកបររថយន្តធុនធ្ងន់មួយចំនួនមានសារធាតុគ្រឿងញៀននៅក្នុងខ្លួនដែលជាហានិភ័យបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដំណើរនៅលើដងផ្លូវ។ ការរកឃើញនេះ បន្ទាប់ពីសមត្ថកិច្ចបានចុះត្រួតពិនិត្យជាតិស្រវឹង និងធ្វើតេស្តទឹកនោមរកសារធាតុញៀនលើអ្នកបើកបររថយន្តធុនធ្ងន់តាមបណ្តោយផ្លូវតិរៈវិថីសម្តចហ៊ុនសែន ត្រង់ចំណុច ឆ្នេរព្រែកត្រែង ស្ថិតនៅភូមិ៣ សង្កាត់លេខ១ ក្រុង-ខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ក្រោយពេលធ្វើតេស្ដរួចរាល់ សមត្ថកិច្ចជំនាញបានផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ស្ដីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក និងអប់រំណែនាំឱ្យអ្នកបើកបររថយន្តធុនធ្ងន់ទាំងអស់ ចូលរួមគោរពច្បាប់ស្ដីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ហាមឈប់ចតគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់តាមដងផ្លូវ បើកបរគោរពល្បឿនកំណត់ មិនវ៉ាជែងក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ គោរពផ្លាកសញ្ញា-ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ គោរពសិទ្ធិអាទិភាព ចេះយោគយល់អធ្យាស្រ័យអនុគ្រោះ កុំបើកបរក្នុងឥទ្ធិពលនៃគ្រឿងស្រវឹង និងសារធាតុគ្រឿងញៀនជាដាច់ខាត ដើម្បីជៀសផុតពីករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងជាយថាហេតុ៕

ព្រឹទ្ធសភាបន្តពាំនាំការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកតាមព្រំដែន

ឯកឧត្តម ឡាយ សំកុល អគ្គលេខាធិការព្រឹទ្ធសភា, ឯកឧត្តម នាង ផាត ប្រធានគណៈកម្មការទី៤ព្រឹទ្ធសភា, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ឈីវ យីស៊ាង ប្រធានគណៈកម្មការទី៥ព្រឹទ្ធសភា និងជានាយកខុទ្ទកាល័យសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា, ឯកឧត្តម ស្រ៊ី ថាមរុង្គ ទេសរដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស, ឯកឧត្តម យស សុខេមរៈ ប្រធានពិធីការសម្តេចតេជោ និងថ្នាក់ដឹកនាំអគ្គលេខាធិការដ្ឋានព្រឹទ្ធសភា បានអញ្ជើញចុះជួបសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក ចំនួន៣៧៥គ្រួសារ ដែលកំពុងស្នាក់នៅវត្តគិរីទួលអណ្តែត ខេត្តព្រះវិហារ នារសៀលថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ។នៅក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការ បានពានាំនូវការផ្តាំផ្ញើសួរសុខទុក្ខប្រកបដោយក្តីនឹករលឹក និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះជីវភាពរស់នៅនៃប្រជាពលរដ្ឋរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត, សម្តេចមហាបវរធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំព្រឹទ្ធសភា ជូនចំពោះបងប្អូនជនភៀសសឹកដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ពីសង្រ្គាមឈ្លានពាន នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន នាពេលកន្លងមក។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ឯកឧត្តមបានលើកឡើងអំពីការប្រកាសជាសាធារណៈរបស់សម្តេចតេជោ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី នៅភូមិរង់ចាំ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នាឱកាសនោះថា កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលជំហរម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី និងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងយន្តការការទូត។ ទន្ទឹមនឹងការខិតខំស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិភាព ការការពារអាយុជីវិត សុវត្ថិភាព និងសុខុមាលភាពរបស់បងប្អូនយោធា និងជនភៀសសឹក ត្រូវបានចាត់ទុកជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត។នៅក្នុងន័យនេះ ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការ បានអំពាវនាវឱ្យបងប្អូនជនភៀសសឹក បន្តរក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងរក្សាស្មារតីសាមគ្គីភាព និងបានចង្អុលបង្ហាញថា ការថែរក្សាអាយុជីវិត និងសុខសុវត្ថិភាពរបស់បងប្អូន គឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត ទន្ទឹមនឹងការព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ នាគ្រាលំបាកនេះ។ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការ បានកោតសរសើរ និងថ្លែងអំណរគុណអាជ្ញាធរខេត្តគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដែលបានពុះពារជំនះគ្រប់ការលំបាកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជូនបងប្អូនជនភៀសសឹក។ឯកឧត្តមអគ្គលេខាធិការក៏បានពាំនាំនូវសម្ភារៈប្រើប្រាស់ គ្រឿងឧបភោគបរិភោគ និងថវិកាមួយចំនួនរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត តាមរយៈឯកឧត្តម អ៊ុច បូររិទ្ធ អនុប្រធានទី១ព្រឹទ្ធសភា ជូនស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ ជនចាស់ជរា និងគ្រួសារជនភៀសសឹក ចំនួន៣៧៥គ្រួសារ ដើម្បីជាការរួមចំណែកសម្រាលបន្ទុកប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក និងជាការរួមស្មារតីសាមគ្គីភាពនៅក្នុងគ្រាលំបាកនេះ៕

សកម្មភាពមីន បេសកកម្មមនុស្សធម៌ការពារជីវិត និងប្រែក្លាយដីឱ្យមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតទេសរដ្ឋមន្ត្រី លី ធុជ អនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន បានមានប្រសាសន៍ថា សកម្មភាពមីន គឺជាបេសកកម្មមនុស្សធម៌ដ៏សំខាន់ក្នុងការការពារជីវិត និងប្រែក្លាយដីឱ្យមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបិទបញ្ចប់គម្រោង «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងសម្រាប់សកម្មភាពមីន» នៅស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ ២០២៦ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានគូសបញ្ជាក់ថា សន្តិភាព គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍ ហើយសកម្មភាពមីន គឺជាបេសកកម្មមនុស្សធម៌ដ៏សំខាន់ក្នុងការការពារអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រែក្លាយដីដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសង្គ្រាម ឱ្យក្លាយជាដីមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការរស់នៅ និងការអភិវឌ្ឍ។ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយចក្ខុវិស័យរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបន្តផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់ដល់ការកសាង និងថែរក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខ និងការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋ ដោយប្តេជ្ញាធានាថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប នឹងរស់នៅដោយសុវត្ថិភាព និងគ្មានការភ័យខ្លាចពីគ្រាប់មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម។ឯកឧត្តមបានបន្តថា គម្រោងនេះបានបោសសម្អាតផ្ទៃដីរងផលប៉ះពាល់ជាងបីលានម៉ែត្រការ៉េ ប្រគល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ដោយសុវត្ថិភាព បង្កបង្កើនផល និងការអភិវឌ្ឍ ព្រមទាំងរួមចំណែកការពារអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីហានិភ័យគ្រាប់មីននិងកសាងបរិយាកាសរស់នៅប្រកបដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់សហគមន៍។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានសម្តែងនូវការដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជននៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលបានបន្តផ្តល់ការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍកម្ពុជាលើគ្រប់វិស័យ រួមទាំងវិស័យសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌។ឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ថា ការគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់របស់ប្រទេសចិន មិនត្រឹមតែជាសក្ខីភាពនៃចំណងមិត្ត ភាពដែកថែប និងទំនាក់ទំនងជាប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ក្នុងការពង្រឹងសន្តិភាព ជំរុញការអភិវឌ្ឍ និងកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមកម្ពុជា-ចិនឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។សូមបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងពិធីបញ្ចប់គម្រោងបោសសម្អាតមីន ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រីលី ធុជ និងឯកអគ្គរាជទូតចិនរួមនិងអាជ្ញាធរខេត្តក៏បានកាត់ខ្សែបូរសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់អគារមតេយ្យសាលា សហគមន៍ក្នុងឃុំអណ្ដូងត្របែកផងដែរ។អត្ថបទ ៖ ភា សារិត

អំណោយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ត្រូវបាននាំយកទៅឧបត្ថម្ភពលរដ្ឋរងគ្រោះអគ្គិភ័យ

កំពង់ឆ្នាំង ៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី អ៊ុំ សុភា មេបញ្ជាការតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងកំពង់ឆ្នាំង និងជាអនុប្រធានប្រចាំការសមាគមអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានដឹកនាំនាយទាហាននាំយកអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ទៅប្រគល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយអគ្គិភ័យចំនួន៣គ្រួសារ ស្ថិតនៅភូមិត្រពាំងបី សង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។អំណោយដែលបានប្រគល់ជូននេះគឺដើម្បីជួយសម្រាលការលំបាក និងជួយស្តារជីវភាពគ្រួសាររងគ្រោះឡើងវិញ បន្ទាប់ពីផ្ទះរបស់គាត់ត្រូវអគ្គិភ័យឆាបឆេះអស់ទាំងស្រុង កាលពីវេលាម៉ោង ១០យប់ ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។លោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី អ៊ុំ សុភា បាននាំយកការសាកសួរសុខទុក្ខ និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីសំណាក់សម្តេចមហាបវរធិបតី និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ជូនដល់គ្រួសាររងគ្រោះ ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យបន្តខិតខំជម្នះការលំបាក និងកសាងជីវភាពឡើងវិញ។ជាការឆ្លើយតប គ្រួសាររងគ្រោះទាំង ៣គ្រួសារ បានសម្តែងនូវក្តីរំភើប និងថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ដែលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ គិតគូរពីសុខទុក្ខ និងជួយឧបត្ថម្ភប្រជាពលរដ្ឋនៅពេលជួបការលំបាក៕ ដោយ ៖ កាំង ហុងវាស្នា

គណៈកម្មការជំរឿនមន្ត្រី បន្តចុះជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែង នៅរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា និងអាជ្ញាធរមីន ដែលជាអង្គភាពចំណុះទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី

ថ្ងៃនេះ ក្រុមការងារចុះជំរឿននៃគណៈកម្មការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែងតាមរចនាសម្ព័ន្ធនៃក្រសួងក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដោយឯកឧត្តម សុខ សង្វារ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ និងជាប្រធានគណៈកម្មការជំរឿនមន្ត្រី បានបន្តចុះជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែងរបស់អង្គភាពចំណុះទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា និងអាជ្ញាធរមីន។ក្នុងដំណើរការជំរឿននាពេលនេះ គណៈកម្មការជំរឿន បានធ្វើការពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់រចនាសម្ព័ន្ធ និងវត្តមានមន្ត្រី ដែលកំពុងបំពេញការងារជាក់ស្តែង នៅរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា, គណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា, ក្រុមប្រឹក្សាមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា, អគ្គលេខាធិការដ្ឋាននៃអាជ្ញាធរកម្ពុជាគ្រប់គ្រងសកម្មភាពកំចាត់មីន និងសង្គ្រោះជនពិការដោយសារមីន និងគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា។គណៈកម្មការជំរឿនមន្ត្រី ចុះធ្វើជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែងនៅទីតាំងដោយផ្ទាល់បែបនេះ គឺដើម្បីធានាមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការ នៃការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់មន្ត្រី និងមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់អង្គភាព ដែលជាគោលដៅ ព្រមទាំងដើម្បីឱ្យដំណើរការនៃការចុះជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែង ប្រព្រឹត្តទៅបានដោយរលូន ទាន់ពេលវេលា។សូមជម្រាបថា ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ជាស្ថាប័នទី១៣ ដែលគណៈកម្មការជំរឿនមន្ត្រី បាន និងកំពុងដំណើរការជំរឿនមន្ត្រីជាក់ស្តែង នៅតាមទីតាំងផ្សេងៗ ចំណុះទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ការជំរឿនមន្ត្រីនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៦ រហូតដល់ទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយបានកំណត់កាលបរិច្ឆេទ និងទីតាំងរួមមាន៖ (១)ថ្ងៃទី៦ ដល់ទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅអគាមិត្តភាពនៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និង (២)ថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា និងអាជ្ញាធរមីន។

សម្ដេចតេជោ ចែករំលែកអត្ថបទអ្នកជំនាញរបស់ប្រទេសថៃមានចំណងជើងថា «រឿងចាស់ដែលមិនចាស់៖ សាលក្រមដែលបានកំណត់ដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ» បានលើកឡើងអំពីសាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធករណីប្រាសាទព្រះវិហារឆ្នាំ១៩៦២

ភ្នំពេញ៖ នៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភានៃកម្ពុជា មានចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើអត្ថបទរបស់ លោក Surachart Bamrungsuk អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមានចំណងជើងថា «រឿងចាស់ ដែលមិនចាស់៖ សាលក្រមដែលបានកំណត់ដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ» ហើយនៅក្នុងការសំណេររបស់លោកបានលើកឡើងអំពី សាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធករណីប្រាសាទព្រះវិហារឆ្នាំ១៩៦២។ សម្ដេចតេជោ បានចែករំលែកនូវអត្ថបទនេះដោយបកប្រែក្រៅផ្លូវការ ដើម្បីជូនប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជានិងថៃ បានជ្រាបនិងយល់ដឹងបន្ថែម ដោយ ខ្ញុំសូមមិនមានការធ្វើអត្ថាធិប្បាយ បន្ថែមអ្វីទេទៅលើអត្ថបទរបស់លោក សូមទុកឱ្យប្រជាជនទាំងពីរពិចារណាលើសំណេរដែលមានខ្លឹមសារអត្ថបទរៀបរាប់ទាំងស្រុង៖ «រឿងចាស់ ដែលមិនចាស់៖ សាលក្រមដែលបានកំណត់ដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ» ដោយលោក Surachart Bamrungsuk អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសថៃបង្ហោះផ្សាយលើគណនី Facebook: Matichon Weekly มติชนสุดสัปดาห์: ថ្ងៃទី០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ សាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ករណីប្រាសាទព្រះវិហារឆ្នាំ១៩៦២ បានចែងថា៖ «នៅពេលដែលប្រទេសពីរបានកំណត់ព្រំដែនរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក គោលបំណងដ៏សំខាន់បំផុតមួយ គឺដើម្បីសម្រេចបាននូវសន្តិសុខ ភាពប្រាកដប្រជា និងភាពច្បាស់លាស់»។ គោលបំណងនេះមិនអាចសម្រេចទៅបានឡើយ ប្រសិនបើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបានកំណត់ឡើងនោះ នៅតែអាចត្រូវបានគេជជែកវែកញែក ឬទាមទារឱ្យមានការកែប្រែបានគ្រប់ពេលវេលា។ នៅក្នុងចំណោមស្ថានភាពនៃជម្លោះរវាងថៃ និងកម្ពុជានោះ យើងស្ទើរតែភ្លេចទៅហើយថា មានចំណុចគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ ចេញពីសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ១៩៦២នេះ។ ជាក់ស្តែងចំណុចនេះជារឿងដែលមេដឹកនាំថៃគួរតែទទួលដឹងឮផងដែរ ព្រោះសាលក្រមដែលតុលាការអន្តរជាតិបានបង្កើតឡើងនោះ មានទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ទៅនឹងបញ្ហាដែលកំពុងកើតឡើង នៅក្នុងតំបន់ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ ផ្អែកលើបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ វាត្រូវបានគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា «ជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជា» មានចំណុចស្នូលសំខាន់បំផុត គឺទាក់ទងនឹងសំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ។ពោលគឺ ថៃនិងកម្ពុជាធ្លាប់មានរឿងក្តីប្តឹងផ្តល់គ្នាអំពីប្រាសាទនេះ នៅចំពោះមុខតុលាការអន្តរជាតិចំនួន២ដង រួចមកហើយ គឺលើកទី១ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ និងបានកើតឡើងសារជាថ្មីម្តងទៀតលើកទី២ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣។ ផ្អែកលើមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ប្រទេសថៃត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងជៀសវាងដាច់ខាតនូវការបង្កើតលក្ខខណ្ឌ ដែលបង្ខំឱ្យមានការវិលត្រឡប់ទៅរកតុលាការអន្តរជាតិ ជាលើកទី៣។ ដូចដែលបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានយល់ព្រមទទួលយកនូវលទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចខាងលើ ទាំងពីរករណីរួចរាល់ហើយ។ លទ្ធផលគតិយុត្តនេះមានអត្ថន័យយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការកំណត់លក្ខខណ្ឌនយោបាយជុំវិញការគ្រប់គ្រងតំបន់ដែលមានបញ្ហាវិវាទ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អត្ថបទនេះចង់សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើចំណុចសំខាន់ដែលជាលទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២ ដែលនាំទៅរកសំណួរថា «តើតុលាការអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំនោះ មានទស្សនៈយ៉ាងណាចំពោះការចាត់ចែងបញ្ហាវិវាទរឿងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន?» ម៉្យាងវិញទៀត តើផលវិបាកដែលជាអត្ថន័យនៃការខណ្ឌសីមាព្រំដែនក្នុងអតីតកាល មានឥទ្ធិពលលើការដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទរឿង ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នយ៉ាងដូចម្តេច? មូលហេតុដែលសេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២នេះ ត្រូវបានលើកឡើងមកធ្វើជាឧទាហរណ៍ព្រមាននោះ គឺដោយសារតែជាទូទៅនៅក្នុងសង្គមថៃ ស្ទើរតែគ្មាននរណាម្នាក់ត្រឡប់ទៅអានខ្លឹមសារនៃសេចក្តីសម្រេចខាងលើនោះទៀតឡើយ។ នេះប្រហែលជាដោយសាររាប់ចាប់ពីសេចក្តីសម្រេចក្នុងអតីតកាលនាពេលនោះ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន សំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ឆ្នាំ១៩៦២ មានអាយុកាលវែងរហូតដល់ទៅ៦៤ឆ្នាំហើយ ដែលយើងត្រូវទទួលស្គាល់ថាវាពិតជាយូរណាស់។ កត្តាពេលវេលាបែបនេះ បានធ្វើឱ្យរឿងរ៉ាវទាំងនោះក្លាយជាអតីតកាល ដែលនៅឆ្ងាយពីការយល់ដឹងរបស់មនុស្សក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្នយ៉ាងខ្លាំង។យើងអាចពោលប្រៀបធៀបបានថា សម្រាប់អ្នកនយោបាយទាំងជំនាន់កណ្តាល និងជំនាន់ថ្មី វិវាទរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ គឺជារឿងចាស់ និងហួសសម័យ រហូតដល់មិនសូវមានការដឹងឮ ឬមិនសូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ប៉ុន្មានឡើយ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាដោយសារតែបញ្ហាជម្លោះក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន បើមានការបដិសេធមិនអានទាល់តែសោះ ហើយមិនបានទទួលដឹងឮពីរឿងរ៉ាវនៃសេចក្តីសម្រេច របស់តុលាការលោកឆ្នាំ១៩៦២នោះ មុខជានឹងមិនផ្តល់ផលល្អដល់ការយល់ដឹងឡើយ។ មូលហេតុគឺព្រោះតែសេចក្តីសម្រេចនោះ បានចង្អុលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា សន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខណ្ឌសីមាដែលភ្ជាប់មកជាមួយ គឺជាកត្តាកាត់សេចក្តីលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់សៀម/ថៃ ជាមួយរដ្ឋជិតខាង ដែលមានឋានៈជា «រដ្ឋអ្នកបន្តសិទ្ធិ» ពីម្ចាស់អាណានិគម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងករណីនេះសេចក្តីសម្រេចរួមក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ មានអត្ថបទខ្លឹមសារដែលសំខាន់បំផុត សម្រាប់ការពិចារណាលើបញ្ហាវិវាទរឿង ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏មានអត្ថន័យ និងជះឥទ្ធិពលទៅលើជម្លោះព្រំដែនរបស់រដ្ឋដទៃទៀត ដែលអាចនឹងកើតមានឡើងក្នុងពេលអនាគតផងដែរ។ សាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៦២ បានចែងថា៖ «ប្រសិនបើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបានកំណត់ឡើង អាចត្រូវបានគេជំទាស់ ឬទាមទារឱ្យមានការកែប្រែបានគ្រប់ពេលវេលា ដោយគ្រាន់តែយោងលើការរកឃើញភាពមិនត្រឹមត្រូវនៃខ្លឹមសារក្នុងសន្ធិសញ្ញាដើមនោះ ដំណើរការតវ៉ាបែបនេះច្បាស់ជានឹងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយគ្មានទីបញ្ចប់ឡើយ»។ ដរាបណានៅតែអាចស្វែងរកកំហុសឆ្គងឃើញ នោះការព្រមព្រៀងក៏មិនអាចសម្រេចជាស្ថាពរបានផងដែរ។ កត្តានេះក្រៅពីធ្វើឱ្យខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនខ្វះភាពពិតប្រាកដ និងខ្វះភាពរឹងមាំយូរអង្វែង វាថែមទាំងបង្កជាហានិភ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀតផង។ តាមរយៈខ្លឹមសារនេះ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិមិនចង់ឃើញជម្លោះព្រំដែន អូសបន្លាយពេលដោយគ្មានទីបញ្ចប់នោះទេ។ ហេតុនេះ ទោះបីជាមេដឹកនាំរដ្ឋក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នជឿថា ឯកសារដើមមានចំណុចខ្វះខាតក៏ដោយ ក៏មិនអាចយកមកធ្វើជាលេសដើម្បីរុះរើឡើងវិញបានដែរ ដរាបណាឯកសារទាំងនោះធ្លាប់ត្រូវបានតំណាងនៃរដ្ឋទាំងពីរ យល់ព្រមផ្តល់សច្ចាប័នរួមគ្នាកាលពីអតីតកាលរួចទៅហើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើតុលាការអន្តរជាតិអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបែបនោះមែន វានឹងនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនទៅវិញទៅមកមិនចេះចប់ និងបង្កជាវិវាទដណ្តើមទឹកដីគ្នានៅតំបន់ព្រំដែនឥតឈប់ឈរ។ វិបត្តិនេះនឹងរុញច្រានឱ្យវិវាទរឿងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ក្លាយជាដើមហេតុនៃសង្រ្គាមរវាងរដ្ឋជិតខាង ដែលមិនអាចជៀសរួច។ ករណីនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា «គោលបំណងនៃសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ គឺចង់ការពារតំបន់ព្រំដែនមិនឱ្យធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពសង្រ្គាម ឬមិនចង់ឱ្យខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនក្លាយជាលក្ខខណ្ឌបង្កើតជម្លោះរហូតរាលដាលទៅជាសង្រ្គាមមិនចេះចប់ ដូចជាបញ្ហាកំពុងកើតឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននោះឡើយ»។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបតុលាការអន្តរជាតិបានពន្យល់បន្ថែមយ៉ាងច្បាស់ថា ការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន គឺមានគោលបំណង «កាត់បន្ថយ និងលុបបំបាត់រាល់ស្ថានភាពតានតឹងទាំងឡាយ ព្រមទាំងដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវស្ថិរភាពដែនដី ដោយផ្អែកលើភាពប្រាកដប្រជា និងភាពច្បាស់លាស់»។ លទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចបែបនេះ អាចសន្និដ្ឋានបានថា «ការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងរឿងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបានបញ្ចប់ទៅហើយ តាមរយៈការផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខណ្ឌសីមានោះ មានគោលបំណងយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះរវាងរដ្ឋ»។ វាដាច់ខាតមិនមែនជាដំណើរការបង្កើតជម្លោះ ដើម្បីបន្សល់ទុកជាមរតកដ៏ជូរចត់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយក្នុងពេលអនាគតនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ សេចក្តីសម្រេចនេះគឺជាការបញ្ជាក់របស់តុលាការអន្តរជាតិ ដែលចង់រក្សា «ស្ថានភាពដើម» នៃខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន (Status Quo)។ ហេតុផលគឺដោយសារតែស្ថានភាពបែបនេះ ត្រូវបានកំណត់ឡើងរួមគ្នាដោយផ្អែកលើសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខណ្ឌសីមា ដែលរដ្ឋទាំងពីរបានអនុវត្ត រហូតសម្រេចបានលទ្ធផលជាផ្លូវការក្នុងការបង្កើតឱ្យមានខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែននៃរដ្ឋសម័យទំនើប។ នៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ យើងត្រូវទទួលស្គាល់តាមតថភាពជាក់ស្តែងថា ការបង្កើតព្រំដែនបែបនេះបានធ្វើឱ្យកើតមាន «ភាពប្រាកដប្រជា» នៃខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន។ ភាពច្បាស់លាស់នេះមានកម្រិតខ្ពស់ រហូតដល់ថ្នាក់បន្ទាប់ពីការខណ្ឌសីមាព្រំដែនត្រូវបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ រដ្ឋាភិបាលសៀមបានស្នើឱ្យភាគីបារាំងបោះពុម្ពផែនទីខាងលើផងដែរ។ បន្ទាប់មក រដ្ឋាភិបាលបារាំងក៏បានចាត់បញ្ជូនផែនទីនោះ ទៅឱ្យស្ថានទូតសៀមប្រចាំក្រុងប៉ារីស ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ1908 ដើម្បីបញ្ជូនបន្តមកឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកកជាបន្តបន្ទាប់។ ពិតណាស់ ពេលវេលាដែលកន្លងផុតទៅ អាចបង្កឱ្យមាន «ភាពមិនច្បាស់លាស់» មួយចំនួនដោយសារកត្តាផ្សេងៗ ជាពិសេសការប្រែប្រួលនៃភូមិសាស្ត្រធម្មជាតិ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ខ្សែបន្ទាត់ បែងចែកផ្លូវទឹក។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃច្បាស់ជាជ្រាបហើយថា «ភាពមិនច្បាស់លាស់ទាំងនេះ គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើយន្តការចរចាខាងបច្ចេកទេស តាមរយៈវេទិកាប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ដើម្បីដោះស្រាយ និងបង្កើតឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ឡើងវិញ»។ ផលដែលទទួលបានក្នុងផ្លូវភូមិសាស្ត្រនយោបាយពីយន្តការនេះ គឺការនាំមកនូវ «ភាពប្រាកដប្រជា» នៃខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដូចដែលតុលាការអន្តរជាតិបានលើកឡើង ជាចំណុចពិចារណាកាលពីឆ្នាំ១៩៦២។ លទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចនេះ បានប្រាប់យើងក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀតថា «សន្ធិសញ្ញា និងផែនទីភ្ជាប់មកជាមួយ» គឺជាកត្តាសំខាន់បំផុតដែលនឹងត្រូវយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទ។ ហេតុនេះ ទោះបីជាមានអ្វីកើតឡើងក៏ដោយ ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនក៏នឹងត្រូវស្ថិតនៅក្នុងគន្លងដដែល ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែន និងធ្លាប់បានអនុវត្តរួចមកហើយក្នុងអតីតកាល។ ប្រសិនបើមានបញ្ហាឬវិវាទកើតឡើង រដ្ឋក៏អាចយកសន្ធិសញ្ញា និងផែនទីខណ្ឌសីមាដែលទទួលបានការផ្តល់សច្ចាប័ន មកធ្វើជាឯកសារយោងក្នុងការអនុវត្តការងារក្នុងរឿងនេះ ដោយមិនចាំបាច់គិតថាផែនទីនេះមានខ្នាតមាត្រដ្ឋានប៉ុន្មាននោះឡើយ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើរដ្ឋសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាមកធ្វើជាឧបករណ៍ក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ ទោះបីជាអាចដណ្តើមបានដែនដី ដែលមានបញ្ហាមកគ្រងគ្រង ជាបណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ ប៉ុន្តែចុងក្រោយវានឹងត្រូវនាំទៅរកការកំណត់ព្រំដែនតាមផ្លូវច្បាប់ដែលច្បាស់លាស់ដដែល។ បញ្ហាបែបនេះ អាចមិនខុសពីបញ្ហាវិវាទរឿងខ្សែរបងផ្ទះរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗនៅក្នុងរដ្ឋ ដែលវិវាទខាងលើនោះច្បាស់ជាត្រូវបញ្ចប់ទៅដោយការធ្វើ «ការវាស់វែងដីធ្លី» ដោយគ្មានផ្ទះនរណាម្នាក់មានដីធ្លីលើសហួសពីដែនកំណត់នៃការវាស់វែងនោះឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងត្រូវទទួលស្គាល់ថា គំនិត «ជាតិនិយម» របស់រដ្ឋនីមួយៗ អាចនឹងមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយគោលការណ៍ «អន្តរជាតិនិយម» នោះទេ។ ពោលគឺ តាមគោលការណ៍អន្តរជាតិនិយមដែលគ្រប់ប្រទេស រួមទាំងប្រទេសថៃ ត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវច្បាប់អន្តរជាតិនោះ សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងផ្តល់សារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ទៅលើការដែលរដ្ឋត្រូវតែមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដើម។ ម្យ៉ាងទៀតច្បាប់អន្តរជាតិបានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋមានសិទ្ធិក្នុងការកែសម្រួល ឬផ្លាស់ប្តូរខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងប្រទេសដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងឡើយ។ ដូច្នេះគោលការណ៍នេះទើបមានអត្ថន័យថា «ទោះបីជាកើតមានការប្តូរគន្លងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដោយហេតុផលឬកត្តាណាមួយក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលត្រូវមាន ការចរចាដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ រដ្ឋក៏ត្រូវតែដកថយត្រឡប់ទៅរកខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដើម ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងផែនទីខណ្ឌសីមាព្រំដែន»។ ក្នុងករណីដែលរដ្ឋគូភាគីវិវាទមិនអាចឈានទៅរកការព្រមព្រៀងគ្នាបាន ពួកគេនឹងត្រូវបង្ខំឱ្យត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពដើមនៃខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន (Status Quo) ដោយអនុលោមតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ។ នៅពេលដែលយន្តការចរចាទ្វេភាគីត្រូវបរាជ័យ ផ្លូវច្បាប់តែមួយគត់ដែលនៅសល់គឺការស្វែងរកយុត្តិធម៌ និងការកាត់សេចក្តីពីតុលាការ។ យើងអាចនឹងយល់ឃើញ ឬគិតបែបងាយៗថា ប្រទេសថៃមិនទទួលស្គាល់សមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ ហើយថៃមិនចាំបាច់ចូលរួមក្នុងនីតិវិធីតុលាការឡើយ។ ឬមួយក៏អាចមានការលើកឡើងបែបជ្រុលនិយមថា «ប្រទេសថៃមិនចាំបាច់គោរពសាលក្រម និងច្បាប់ទម្លាប់អន្តរជាតិណាមួយឡើយ»។ ប៉ុន្តែក្នុងតថភាពជាក់ស្តែង យើងត្រូវពិចារណាលើទិដ្ឋភាពច្បាប់មួយ ដែលទោះបីជាមិនស្របតាមបំណង ឬមិនត្រូវចិត្តយើងក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាជាការពិតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលថា «ប្រទេសថៃធ្លាប់បានចូលរួមដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជានៅចំពោះមុខតុលាការអន្តរជាតិរួចរាល់ហើយរហូតដល់ទៅ២លើក»។ ហេតុដូច្នេះហើយ រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវតែមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងម៉ត់ចត់ជាទីបំផុត ក្នុងការទប់ស្កាត់មិនឱ្យមានរឿងក្តីជុំទី៣ កើតឡើងជាដាច់ខាត។ ជាក់ស្តែងលទ្ធផលនៃសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការក្នុងជុំទី២ កាលពីឆ្នាំ២០១៣នោះ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន នៅមិនទាន់អាចស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ ពិតប្រាកដបានឡើយ។ នេះក៏ដោយសារតែសេចក្តីសម្រេចនាពេលនោះ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើស្ថានភាពដែនដីរបស់ប្រទេសជាតិ ដែលជាការពិតមិនអាចប្រកែកបាន។ ប៉ុន្តែដោយសារតែកន្លងមក ខ្វះការជជែកដេញដោលវែកញែករឿងនេះឱ្យបានហ្មត់ចត់ ទើបធ្វើឱ្យសង្គមទូទៅមិនបានទទួលដឹងលឺ និងមិនបានយល់ច្បាស់ពីផលប៉ះពាល់ពិតប្រាកដនៃសេចក្តីសម្រេចនោះឡើយ។ ផ្អែកលើមូលហេតុខាងលើនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃមិនត្រូវបង្កើតលក្ខខណ្ឌណាមួយ ដែលនាំឱ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពចាញ់ប្រៀប ទាំងក្នុងទិដ្ឋភាពនយោបាយ និងច្បាប់អន្តរជាតិ គ្រាន់តែដោយសារការមានទំនុកចិត្តហួសហេតុលើអំណាចយោធានោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋាភិបាលគប្បីត្រូវដឹងឱ្យច្បាស់ពីដែនកំណត់ នៃអំណាចយោធារបស់ខ្លួន។ ហេតុផលគឺដោយហេតុថា «កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមិនមែនជាឧបករណ៍ដែលអាចនាំមកនូវភាពជោគជ័យក្នុងការដោះស្រាយវិវាទព្រំដែន បានគ្រប់កាលៈទេសៈនោះទេ»។ ជារួម យើងច្បាស់ជាត្រូវទទួលស្គាល់ការពិតថា «ប្រទេសថៃមិនមែនជារដ្ឋមហាអំណាចធំ ដែលនឹងអាចគ្រប់គ្រងដែនដីបានហួសលើសពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដូចដែលបង្ហាញនៅក្នុងផែនទីខណ្ឌសីមានោះឡើយ។ ហើយនៅក្រោមគោលការណ៍ដូចគ្នានេះ ថៃក៏នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋជិតខាងគ្រប់គ្រងដែនដីហួសលើស ពីតំបន់ដែលបានកំណត់ទុក នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងច្បាប់ដើមនោះដែរ។ ចុងក្រោយនេះ យើងច្បាស់ជាបានឃើញហើយថា «ស្ថានភាពសន្តិសុខព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា» កាន់តែយូរថ្ងៃទៅ គឺកាន់តែវិវត្តទៅរកភាពស្មុគស្មាញ និងមានលក្ខណៈរសើបខ្លាំងឡើងៗជាលំដាប់។ ហេតុដូច្នេះការបណ្តោយឱ្យបញ្ហានេះអូសបន្លាយទៅមុខ ដោយគ្មានដំណោះស្រាយពិតប្រាកដនោះ មុខជានឹងមិនផ្តល់ផលល្អទាំងចំពោះប្រទេសជាតិ និងចំពោះស្ថិរភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលផ្ទាល់ឡើយ។ បញ្ហានេះ នឹងកាន់តែមិនផ្តល់ផលល្អខ្លាំងថែមទៀត ក្នុងខណៈពេលដែលប្រទេសជាតិកំពុងប្រឈមមុខ នឹងការប្រែប្រួលដ៏គំហុក នៅក្នុងវេទិកាភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកលនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ដូចនេះអ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់ប្រទេសថៃនាពេលនេះ គឺត្រូវដក «អុសកម្ពុជា» ចេញពី «គំនរភ្លើងសន្តិសុខជាតិ» ដើម្បីកាត់បន្ថយភ្លើងជម្លោះឱ្យមកនៅតិចជាងមុន។ សកម្មភាពនេះ គឺធ្វើឡើងដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសជាតិត្រូវបន្តប្រឈមមុខនឹងភ្លើងគំនរធំ ដែលឆេះក្តៅងំគ្មានថ្ងៃរលត់នោះឡើយ៕ https://www.facebook.com/matichonweekly/posts/141698703713015

ឯកឧត្តម អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពម៉ាឡេស៊ី អញ្ជើញទស្សនកិច្ចនៅវិមានឈ្នះ ឈ្នះ

ក្នុងឱកាសនៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ TAN SRI DATO’ SERI MALEK RAZAK BIN SULAIMAN អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពម៉ាឡេស៊ី បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូយោធាជាន់ខ្ពស់ អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចនៅវិមានឈ្នះ ឈ្នះ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ នៅក្នុងឱកាសទស្សនកិច្ចនេះ ឯកឧត្តម អគ្គមេបញ្ជាការ និងគណៈប្រតិភូ បានថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ និងបានសម្តែងការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសគឺដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាព និងការឯកភាពជាតិពេញលេញ និងការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃ តាមរយៈ «នយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ» ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ យោធិនអង្គភាពសេនាតេជោ បានទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចយ៉ាងកក់ក្តៅបំផុត ចំពោះវត្តមានរបស់ឯកឧត្តមអគ្គមេបញ្ជាការ និងគណៈប្រតិភូ ព្រមទាំងបានធ្វើបទបង្ហាញដោយសង្ខេបអំពីប្រវត្តិ និងខ្លឹមសារបុព្វហេតុនៃកសាងវិមានឈ្នះ ឈ្នះ និមិត្តរូបនៃស្ថាបត្យកម្ម និងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនានានៃយុទ្ធសាស្ត្រនាំមកនូវសន្តិភាព ដែលបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានការឯកភាពជាតិ និងទឹកដីទាំងស្រុង៕

អតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ៩៤គ្រួសារនៅខេត្តស្ទឹងត្រែងទទួលបានអំណោយផ្ទះថ្មីពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន

សូមអបអរសាទរ អតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ចំនួន ៩៤គ្រួសារ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ទទួលបានផ្ទះថ្មី ដែលជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ក្នុងឱកាសសម្តេច អញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុង ស្រុក ឃុំសង្កាត់ និងថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរ អង្គភាព នានាជុំវិញខេត្តស្ទឹងត្រែង នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្រុងស្ទឹងត្រែង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។អតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជាក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង គ្មានដី គ្មានផ្ទះ ចំនួន ៩៤ គ្រួសារ ដែលទទួលបានអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លាពីសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងការជួយសាងសង់ផ្ទះជូន ក្នុងឱកាសរដែលសម្ដេចអញ្ជើញចុះជួបសំណេះសំណាលជាមួយមន្រ្តីរាជការក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។អំណោយក្នុងការសាងសង់ផ្ទះនេះ គឺជាថវិកាឧបត្ថម្ភរបស់សប្បុរសជនដែលផ្ដល់ជូនសម្ដេចតេជោ ប្រធានសមាគម ក្នុងឱកាសដែលសម្ដេចបានប្រកាសចលនារ៉ៃអង្គាសថវិកាដើម្បីជួយគាំទ្រការសាងសង់ផ្ទះ ក្នុងនោះរួមមាន៖ ឯកឧត្តម អ្នកឧកញ៉ា ម៉ម វណ្ណឌី ទីប្រឹក្សាសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងលោកជំទាវ អ្នកឧកញ៉ា ទៀង ផល្លា ប្រកាសឧបត្ថម្ភថវិកាសាងសង់ផ្ទះចំនួន ៥០ ខ្នង និងឯកឧត្តម អ្នកឧកញ៉ា អ៊ឹង លីហេង និងលោកជំទាវ អ្នកឧកញ៉ា តាំង ហ្គិចលៀង ចូលរួមឧបត្ថម្ភថវិកាសាងសង់ ៤៤ ខ្នងផ្ទះ។ ជុំវិញស្ថានភាពនៃការគ្រប់គ្រងអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន នៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង បើយោងតាមរបាយការណ៍ពី អ.ន.ក. ខេត្ត គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ខេត្តស្ទឹងត្រែង មានអតីតយុទ្ធជននិងនិវត្តជន សរុប ១៩៤៣ នាក់។ ចំណែកអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ដែលមានជីវភាពខ្វះខាតមានចំនួន ១៥៤ គ្រួសារ ក្នុងនោះមានគ្រួសារដែលគ្មានដី គ្មានផ្ទះចំនួន ៩៤ គ្រួសារ។ កន្លងមក ចំពោះការងារសាងសង់ផ្ទះដែលជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ជូនដល់អតីតយុទ្ធជន ដែលជាសមាជិក អ.ន.ក.ខេត្ត ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ ២០២៦ បានសរុប ៥០ខ្នងផ្ទះ ស្ថិតនៅលើដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ទំហំប្រមាណ ១,៩១៥.៥០ហិតា ស្ថិតនៅភូមិខាំផាន់ សង្កាត់សាមគ្គី ក្រុងស្ទឹងត្រែង។នៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលនាព្រឹកនេះ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏បន្តផ្ដល់អនុសាសន៍ណែនាំដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្រ្តីនៅមូដ្ឋានខេត្តស្ទឹងត្រែងទាំងអស់ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ ឧបត្ថម្ភគាំទ្រ ទាំងថវិកា និងសម្ភារ ចំពោះអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ណាដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ព្រមទាំងឧស្សាហ៍ចុះសួរសុខទុក្ខផ្ដល់ភាពក្ដៅដល់ពួកគាត់ដែលចូលនិវត្ត។ សម្ដេចបានបញ្ជាក់ថា «ការឧបត្ថម្ភថវិកា ឬសម្ភារៈ គឺជារឿងសំខាន់មួយហើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ ស្មារតីនៃការគោរព និងដឹងគុណ រវាងអ្នកជំនាន់មុន និងអ្នកជំនាន់ក្រោយ ដោយយើងមិនត្រូវភ្លេចពួកគាត់ឡើយ ព្រោះពួកគាត់ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យយើងដើរនាពេលបច្ចុប្បន្ន» ។ ក្នុងឱកាសនេះដែរ សម្ដេចតេជោ ក៏បានណែនាំដល់មន្រ្តីមូលដ្ឋានក្នុង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ទាំងអស់ត្រូវចូលរួមបញ្ជ្រាបយន្តការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលត្រូវធ្វើឡើងដោយមធ្យោបាយសន្តិវិធី និងមិនប្រើយន្តការដោះស្រាយដោយប្រើប្រាស់មធ្យោបាយយោធាឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេចក៏បានមានប្រសាសន៍ជំរុញដល់ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្ត និងប្រជាជននៅខាងក្រោយត្រូងធ្វើជាខ្នងបង្អែកសម្រាប់យុទ្ធជននៅសមរភូមិមុខ និងជាពិសេសត្រូវបង្កើតការយកចិត្តទុកដាក់ គិតគូរ ចំពោះគ្រួសារយុទ្ធជនដែលជាប់ភារកិច្ចនៅព្រំដេន និងយុទ្ធជនពលី ពិការ ដោយត្រូវពិនិត្យមើលពីជីវភាព រស់នៅ ប្រចាំថ្ងៃ ជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រ ទាំងស្មារតី និងសម្ភារៈ ផ្តល់កម្លាំងចិត្ត ជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាឱ្យទាន់ពេលវេលា។ ជាពិសេសត្រូវជួយផ្ដល់ការអប់រំដល់កូនចៅយុទ្ធជនទាំងអស់ឱ្យទទួលបានការសិក្សាសមរម្យ និងជំរុញឱ្យក្លាយជាបញ្ញវន្តសម្រាប់សង្គមជាតិ។ អតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជន ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងទទួលបានប័ណ្ណ ប.ស.ស. មានចំនួន ១,១២៧ នាក់ និងប័ណ្ណសមធម៌មានចំនួន ៧០គ្រួសារ។ ការជ្រើសរើស កូនចៅ និងបងប្អូនបង្កើតឱ្យចូលបម្រើក្នុងជួយកងទ័ពមានចំនួន ៣៧ នាក់។ ចំពោះការផ្តល់ថវិកាបេឡាមរណសង្គ្រោះជូនសមាជិក អ.ន.ក. ក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ ២០២៦ មានសរុប ២០នាក់ ចំនួន ៨០,០០០,000 រៀល ក្នុងនោះថវិកាបំពេញបន្ថែមរបស់សម្តេចតេជោ ៤០,000,000 រៀល ព្រមទាំងបានសហការជាមួយមូលនិធិជាតិ ជំនួយសង្គម (ម.ជ.ជ.) ក្នុងការបើកប្រាក់ធានរ៉ាប់រង, ប្រាក់ឧបត្ថម្ភ១លើកដំបូង និងប្រាក់បូជាសពបានចំនួន ១៩នាក់៕

ឆេះខុនដូ Wealth Mansion តែសមត្ថកិច្ចជួយពន្លត់ទាន់ពេលដោយមិនរាលដាលទ្រង់ទ្រាយធំ

ភ្នំពេញ៖ នៅវេលាម៉ោង ២និង២០នាទីរសៀលថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ អគ្គិភ័យបានឆាបឆេះអគារខុនដូ Wealth Mansion នៅសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ។សមត្ថកិច្ចឱ្យដឹងថា ភ្លាមៗកម្លាំងនគរបាលការិយាល័យបង្ការពន្លត់អគ្គិភ័យនៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញបានចេញរថយន្តជួយអន្តរាគមន៍បាញ់ទឹកពន្លត់អណ្តាតភ្លើងរលត់ទៅវិញ ដោយមិនឆេះរាលដាលទ្រង់ទ្រាយធំនោះទេ។ ករណីនេះក៏មិនបណ្ដាលឱ្យនរណាម្នាក់រងគ្រោះថ្នាក់ដែរ។ចំពោះមូលហេតុ និងការខូចខាតសមត្ថកិច្ចកំពុងស្រាវជ្រាវ។ តាមការបញ្ជាក់ពីសមត្ថកិច្ចទីតាំងដែលឆេះ គឺនៅជាន់ទី៤៣ នៃអគារខុនដូ Wealth Mansion៕ អត្ថបទ ៖ តារាវុទ្ធី

បណ្ដាញសង្គម

ព័ត៌មានថ្មីៗ

ការលាលែងពីតំណែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំឥណ្ឌា គឺជាជ័យជម្នះដ៏ធំ សម្រាប់ក្រុមបាតុករយុវជន

លោក Trump រិះគន់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងបង្កឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស ជុំវិញការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៨

មនុស្សយ៉ាងតិច ៥នាក់ស្លាប់ ក្នុងហេតុការណ៍បាក់ដី នៅភាគខាងជើងចិន

ម៉ិកស៊ិកនឹងមិនតបតពន្ធរបស់លោក Trump ទេ ខណៈការនាំចេញត្រូវបានការពារដោយកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម

កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនិយាយជាសាធារណៈសម្រាប់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យរបស់អង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល រកឃើញអ្នកទទួលបានជ័យលាភីហើយ

ចិនតវ៉ាប្រឆាំងនឹងទណ្ឌកម្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុប លើក្រុមហ៊ុនចិន ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហារុស្ស៊ី

អាស័យដ្ឋាន

ស្ថានីយទូរទស្សន៍ បី ធី វី (BTV News) ទីតាំងភូមិឬស្សីស្រស់ សង្កាត់និរោធ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។

ទូរស័ព្ទ:(+855)61 999 877